2026-2028 ЖЫЛДАРҒА АРНАЛҒАН ҒЫЛЫМИ ЖӘНЕ (НЕМЕСЕ) ҒЫЛЫМИ-ТЕХНИКАЛЫҚ БАҒДАРЛАМАЛАР БОЙЫНША БАҒДАРЛАМАЛЫҚ-НЫСАНАЛЫ ҚАРЖЫЛАНДЫРУҒА АРНАЛҒАН КОНКУРСЫ (ҚАЗАҚСТАН РЕСПУБЛИКАСЫ МӘДЕНИЕТ ЖӘНЕ АҚПАРАТ МИНИСТРЛІГІ) АЯСЫНДАҒЫ ӨТІНІМДЕРДІ ҚАБЫЛДАУ БАСТАЛҒАНЫ ТУРАЛЫ ХАБАРЛАМА / Ұлттық мемлекеттік ғылыми-техникалық сараптама орталығы

Құрметті конкурсқа қатысушылар!

«Ұлттық мемлекеттік ғылыми-техникалық сараптама орталығы» АҚ (бұдан әрі – «ҰМҒТСО» АҚ) 2026-2028 жылдарға арналған ғылыми және (немесе) ғылыми-техникалық жобалар бойынша бағдарламалық-нысаналы қаржыландыру конкурсына (ҚР МАМ) қатысуға өтінімдер қабылдауының басталғаны туралы хабарлайды.

Конкурстық өтінімдерді қабылдау 2026 жылғы 15 мамырдан 2026 жылғы 13 маусымға дейін (қоса алғанда) жүзеге асырылады.

Конкурстық өтінімдер зерттеу тобы мүшелерінің, ғылыми жетекшінің және өтінім берушінің электрондық цифрлық қолтаңбасымен куәландырылған электрондық форматта, «ҰМҒТСО» АҚ автоматтандырылған ақпараттық жүйесі (бұдан әрі – ААЖ) арқылы www.is.ncste.kz сілтемесі бойынша қабылданады.

«ҰМҒТСО» АҚ ААЖ жұмысы, өтінімдерді тіркеу және ЖТН алу мәселелері бойынша кеңесті келесі телефон нөмірлері арқылы алуға болады: +7 (727) 222-11-02 (ішкі нөмірлер: 210, 211, 213, 214, 226, 230).

Жұмыс тәртібі: дүйсенбі – жұма, Астана қаласының уақыты бойынша сағат 09:00-ден 18:00-ге дейін, түскі үзіліс 13:00-ден 14:00-ге дейін.

Конкурстық құжаттама «ҰМҒТСО» АҚ-ның келесі ақпараттық ресурстарында орналастырылған: https://www.ncste.kz/ru/competition.

Қазақстан Республикасы

Мәдениет және ақпарат министрлігінің

Мәдениет комитеті төрағасының

202____ жылғы «__» _____________

№______

бұйрығымен бекітілген

2026-2028 жылдарға арналған

ғылыми, ғылыми-техникалық бағдарламалар бойынша

бағдарламалық-нысаналы қаржыландыруға арналған конкурстық құжаттама

1. Жалпы ережелер

1.1. 2026-2028 жылдарға арналған ғылыми, ғылыми-техникалық бағдарламалар бойынша бағдарламалық-нысаналы қаржыландыруға конкурс (бұдан әрі – Конкурс) Қазақстан Республикасы Президентінің Қазақстан халқына Жолдауларын, «Қазақстан-2050» Стратегиясын, 2023–2029 жылдарға арналған мәдениет саясаты тұжырымдамасын, сондай-ақ өзге де стратегиялық және бағдарламалық құжаттарды іске асыруға бағытталады.

Конкурстың мақсаты –мәдениет ұйымдарының ғылыми-зерттеу әлеуетін арттыруға жәрдемдесу, мәдениет ұйымдарының стратегиялық бағдарламалық құжаттармен белгіленген мәселелер мен міндеттерді шешуге бағытталған ғылыми қызметін қолдау.

1.2. Осы 2026–2028 жылдарға арналған ғылыми, ғылыми-техникалық бағдарламалар бойынша бағдарламалық-мақсатты қаржыландыру жөніндегі конкурсқа арналған конкурс құжаттамасы (бұдан әрі – Конкурс құжаттамасы) Қазақстан Республикасының «Мәдениет туралы» Заңына, 2024 жылғы 1 шілдедегі № 103-VIII ҚРЗ «Ғылым және технологиялық саясат туралы» Заңына, Қазақстан Республикасы Ғылым және жоғары білім министрінің 2023 жылғы 25 қыркүйектегі № 487 бұйрығымен бекітілген Ұлттық ғылыми кеңестердің тізбесі мен ережесіне (бұдан әрі – ҰҒК туралы Ереже), Қазақстан Республикасы Ғылым және жоғары білім министрінің м.а. 2023 жылғы 6 қарашадағы № 563 бұйрығымен бекітілген ғылыми және (немесе) ғылыми-техникалық қызметті базалық және бағдарламалық-мақсатты қаржыландыру, ғылыми және (немесе) ғылыми-техникалық қызметті гранттық қаржыландыру және ғылыми және (немесе) ғылыми-техникалық қызмет нәтижелерін коммерцияландыру, іргелі ғылыми зерттеулерді жүзеге асыратын ғылыми ұйымдарды қаржыландыру қағидаларына (бұдан әрі – Қаржыландыру қағидалары), сондай-ақ Қазақстан Республикасы Ғылым және жоғары білім министрінің 2024 жылғы 7 қарашадағы № 517 бұйрығымен бекітілген мемлекеттік ғылыми-техникалық сараптама ұйымдастыру және жүргізу қағидаларына (бұдан әрі – Сараптама қағидалары) және Қазақстан Республикасы Үкіметі жанындағы Жоғары ғылыми-техникалық комиссияның 2025 жылғы 8 тамыздағы № 10 хаттамасына сәйкес әзірленді.

1.3. Конкурстық құжаттаманы Қазақстан Республикасы Мәдениет және ақпарат министрлігінің Мәдениет комитеті (бұдан әрі – Мәдениет комитеті) әзірледі.

1.4. Қазақстан Республикасы Үкіметінің жанындағы Жоғары ғылыми-техникалық комиссиясымен (ЖҒТК) бекітілген қаржыландыру көлемі: 2026-2028 жылдарға – 563 883,0 мың теңге болса, оның ішінде: 2026 жылға – 187 961, 0 мың теңге, 2027 жылға – 187 961, 0 мың теңге, 2028 жылға – 187 961, 0 мың теңге.

1.5. Зерттеу түрі: қолданбалы ғылыми зерттеулер.

2. Басым және мамандандырылған ғылыми бағыттардың атауы:

Басым бағыттар, қаржыландыру көлемі

Мамандандырылған ғылыми бағыттар

Елдік зияткерлік әлеуеті.

Қаржыландыру көлемі – 563 883,0 мың теңге (оның ішінде 2026 жылға – 187 961,0 мың теңге, 2027 жылға – 187 961,0 мың теңге, 2028 жылға – 187 961,0 мың теңге).

1. Әлеуметтік, гуманитарлық ғылымдар және өнер

1.1 Қазақстанның мәдени мұрасы, заманауи мәдениеті, өнері және мәдени индустриялары;

1.2 Білім беру және лингвистика саласындағы өзекті мәселелерді зерттеу;

1.3 Мәдениет саласы мен тарихи-мәдени мұра бойынша қолданбалы ғылыми зерттеулер;

1.4 Модернизация жағдайындағы тарих пен мәдениеттің, әдебиет пен тілдің, дәстүрлер мен құндылықтардың ортақтығы;

1.5 Қазақстанның көне, ортағасырлық, жаңа және жаңаша тарихының өзекті мәселелері;

1.6 Археология мен этнологияның өзекті мәселелері;

1.7 Қоғам мен мемлекеттің модернизациясы жағдайындағы мәдениет, дәстүрлер және құндылықтар саласындағы зерттеулер;

1.8 Қазақстанның рухани қасиетті орындары. Қазақстанның сакралды географиясы. Өлкетану;

1.9 Дүниежүзі тарихы және халықаралық қатынастардың өзекті мәселелері;

1.10 Мәдениет және өнер саласындағы пәнаралық зерттеулер. Қазақстанның креативті индустриялары;

1.11 Кинематография және өнер саласындағы зерттеулер;

1.12 Музей ісі, кітапхана ісі және мұрағат ісі саласындағы зерттеулер.

3. Ғылыми жетекшіге және зерттеу тобына қойылатын біліктілік талаптары, сондай-ақ бағдарламалардың нәтижелілігін арттыруға ықпал ететін өзге де біліктілік талаптары:

3.1. Конкурсқа ғылыми-техникалық қызметтің аккредиттелген субъектілері болып табылатын мемлекеттік және мемлекеттік емес мәдениет ұйымдары, мәдениет және өнер саласындағы білім беру ұйымдары (Құрманғазы атындағы ҚазҰӨУ, Т.Қ. Жүргенов атындағы ҚазҰӨА және ҚР МАМ-ға қарасты өзге де ұйымдар) қатысуға құқылы.

3.2. Қалыптасқан нысаналы ғылыми, ғылыми-техникалық бағдарлама ғылыми-зерттеу жұмысының техникалық тапсырмасын шешуге бағытталуы қажет. Әр техникалық тапсырма бойынша бір ғана бағдарлама мақұлданады.

3.3. Негізгі орындаушы-өтінім беруші бағдарламада қойылған мақсаттар мен міндеттерге сәйкес түпкі нәтижелерге қол жеткізуді қамтамасыз етуі тиіс. Негізгі орындаушы бағдарламаның толық орындалуына жауапты болады, ал бірлесіп орындаушылар өздеріне жүктелген міндеттер шегінде жауапкершілік көтереді.

Бағдарламаны іске асыруға қатысатын негізгі орындаушы-өтінім беруші Қазақстан Республикасының резиденттері болуы тиіс.

Орындаушыларға қойылатын ең төменгі біліктілік талаптары:

– тиісті ғылыми немесе бейіндік жоғары білімінің болуы;

– бағдарлама тақырыбына сәйкес ғылыми, ғылыми-техникалық немесе практикалық тәжірибесінің болуы;

– ғылыми зерттеу жұмыстарын орындау құзыретінің болуы.

Ғылыми дәреженің болуы (магистр, PhD, кандидат немесе ғылым докторы) қосымша артықшылық болып табылады және бағалау кезінде ескеріледі, бірақ міндетті талап болып табылмайды.

3.4. Ғылыми бағдарламаның ғылыми жетекшісі (бұдан әрі – бағдарлама жетекшісі), ғылыми дәрежесі (ғылым докторы/ғылым кандидаты) немесе философия докторы (PhD), профиль бойынша доктор дәрежесі, кемінде 3 (үш) жыл ғылыми зерттеулерде тәжірибесі болуы тиіс.

3.5. Қаржыландыруы мақұлданған бағдарламаларды іске асыру Қазақстан Республикасында жүзеге асырылуы тиіс. Бағдарламаның жетекшісі Қазақстан Республикасының азаматы болуға тиіс.

3.6. Ғылыми бағдарлама басшысының ғылыми зерттеу саласы және (немесе) оның ғылыми-зерттеу және (немесе) ғылыми-педагогикалық жұмыс тәжірибесі ғылыми Бағдарламаның бағытына сәйкес келуге тиіс.

3.7. Бағдарламаның жетекшісі 2021 жылдан бастап, соның ішінде:

іргелі және қолданбалы зерттеулер үшін:

- Web of Science деректер базасының Social Science Citation Index немесе Arts and Humanities Citation Index индекстелетін және (немесе) Scopus базасында citescore бойынша кемінде 35 (отыз бес) процентилі бар рецензияланатын ғылыми басылымдарда кемінде 2 (екі) мақала және (немесе)шолулар;

немесе:

- ҒЖБССҚК ұсынған журналдарда кемінде 4 (төрт) мақала.

3.8. Бағдарлама басшысы үшін оның конкурстық құжаттама талаптарына сәйкестігін растайтын, дәйексөз индексін, басылымның квартилін (процентилін) қоса алғанда, ғылыми нәтижелілік көрсеткіштерін көрсете отырып, сондай-ақ тиісті ғылымометриялық деректер базасындағы (оның ішінде DOI) жарияланымдар туралы мәліметтерге сілтемелер бере отырып, барлық жарияланымдар ұсынылуы тиіс.

Бағдарлама басшысының соңғы 5 (бес) жыл ішінде ғылыми және (немесе) ғылыми-техникалық жобаларды немесе бағдарламаларды басқару тәжірибесінің болуы қосымша ескеріледі.

3.9. Зерттеу тобының құрамына шетелдік ғалымдар, мамандар тартылуы мүмкін.

3.10. Бағдарламаны орындаушылардың кемінде 30% 40 жасқа дейінгі мамандар, ғалымдар, PhD докторлар, магистрлар болуы тиіс, конкурстық өтінімді беру кезін қосқанда.

3.11. Осы Конкурс аясында жеке тұлға:

– бағдарлама жетекші ретінде – 1 (бір) бағдарламаға, сондай-ақ топ мүшесі ретінде - 1 (бір) бағдарламаға;

– бағдарлама жетекші болып табылмайтын, топ мүшесі ретінде – 3 (үш) бағдарламаға ғана қатыса алады.

3.12. 2024-2026 және 2025-2027 жылдарға арналған конкурстар шеңберінде қаржыландыруға мақұлданған жобалардың және (немесе) бағдарламалардың басшылары осы конкурсқа бағдарламаның басшысы ретінде қатысуға ҰҒТСО АЖ жобалары мен бағдарламаларының дерекқорында тиісті мәліметтер расталған жағдайда жіберіледі.

3.13. Бағдарламаны іске асыру шеңберіндегі күтілетін нәтижелер сұратылатын қаржыландыру көлеміне сәйкес негізделген және дәлелденген болуы тиіс.

3.14. Шарт шеңберінде және Шарт қаражаты есебінен ғылыми-техникалық өнімді жасау процесін қамтамасыз ету үшін Орындаушы сатып алған бағдарламалық қамтамасыз ету, жабдық, аспаптар Орындаушының балансында бекітіледі.

3.16. 2026–2028 жылдарға арналған бағдарламалық-нысаналы қаржыландыру шеңберінде ұсынылатын бағдарламалардың ғылыми зерттеулер кезеңінің пысықталу және аяқталу деңгейі Қазақстан Республикасы Ғылым және жоғары білім министрінің 2025 жылғы 10 қаңтардағы № 8 бұйрығымен бекітілген «Технологиялардың дайындық деңгейлері мен ұйымдардың технологиялық дайындығын айқындау әдістемесіне» (бұдан әрі - ТДД/TRL әдістемесі) сәйкес айқындалады.

Өтінім беруші осы әдістеме талаптарына сай жобаның бастапқы технологиялық дайындық деңгейін (ТДД/TRL) растайтын тиісті құжаттарды (бар болған жағдайда) ұсынуға міндетті.

4. Ғылыми, ғылыми-техникалық бағдарламаларды бағдарламалық-нысаналы қаржыландыруға арналған конкурсқа қатысуға өтінімнің нысаны мен мазмұнына қойылатын талаптар:

4.1. Конкурсқа қатысуға арналған өтінім осы конкурстық құжаттаманың 1- қосымшасына сәйкес жасалады. Өтінім мәтінінің 3 (үш) тілдегі мазмұны сәйкес келуі тиіс. Әр түрлі тілдерде жасалған мәтіндер сәйкес келмеген жағдайда, мемлекеттік тілде дайындалған мәтін басым күшке ие болады. Аннотация мемлекеттік, орыс және ағылшын тілдерінде жазылады. Түсіндірме жазба және сұратылатын қаржыландыру есебі – мемлекеттік немесе орыс тілдерінде, сонымен бірге ағылшын тілінде жасалады.

Өтінім мазмұны Word форматында is.ncste.kz. ақпараттық жүйесіндегі мазмұнымен сәйкес болуы тиіс.

4.2. Өтінім бағдарламаның жүзеге асыру уақыты туралы ақпаратты қамтуы тиіс (2026-2028 жылдар).

4.3. Өтінім осы конкурстық құжаттаманың 2-қосымшасына сәйкес, нысаналы бағдарламалық қаржыландыру шеңберіндегі ғылыми-зерттеу жұмысының таңдаған техникалық тапсырмасына сай келуі тиіс, міндетті түрде техникалық тапсырманың номері көрсетілуі қажет.

4.4. Зерттеудің негізгі күтілетін нәтижелері сұралатын қаржыландыру көлемімен сәйкес болуы тиіс.

4.5. Конкурс ережелерін сақтау және ұйымның ғылыми әлеуетін растау мақсатында орындаушы-өтінім беруші:

4.5.1. Өтінім берушінің (сондай-ақ, болған жағдайда, бірлесіп орындаушы ұйымдардың) ғылыми және (немесе) ғылыми-техникалық қызмет субъектісі ретінде аккредиттелгенін растайтын куәліктің көшірмесін (өтінім беру сәтінде қолданыстағы);

4.5.2. Конкурстық өтінімге қол қою құқығы бар тұлғаның өкілеттігін растайтын құжаттың көшірмесін (бұйрық, сенімхат немесе жарғыдан үзінді);

4.5.3. Бағдарламаны іске асыру барысында үшінші ұйымдармен немесе шетелдік әріптестермен бірлескен жұмыс жоспарланған жағдайда, өтінім беруші ниет хаттарының және (немесе) ынтымақтастық туралы келісімдердің, не аталған ұйымдардың қатысуын растайтын өзге де құжаттардың көшірмелерін ұсынуы тиіс.

4.6. Бағдарлама жетекшісін қоса алғанда, зерттеу тобының барлық мүшелерінің еңбекақы қоры (еңбекке ақы төлеу) бағдарламаны іске асырудың бүкіл кезеңіне бөлінетін жалпы қаржыландыру көлемінің 70 (жетпіс) пайызынан аспауы тиіс (оның ішінде салықтар мен бюджетке міндетті басқа да төлемдер).

4.7. Ғылыми бағдарламаны іске асыруға қажетті жабдық және (немесе) бағдарламалық қамтамасыз ету ғылыми бағдарламаны іске асырудың бірінші жылында сатып алынуы мүмкін.

4.8. Сыртқы ұйымдардың (үшінші тұлғалардың) қызметтеріне арналған шығыстар ғылыми бағдарламаны іске асырудың бүкіл кезеңіне бөлінетін жалпы қаржыландыру көлемінің жиынтығында 20 (жиырма) пайызынан аспауы тиіс.

5. Конкурсқа өтінім беру үдерісі

5.1. Өтінім беруші Мәдениет комитетіне Қазақстан Республикасының резиденті болып табылатын бағдарлама жетекшісінің және өтінім берушінің, сондай-ақ зерттеу тобының электрондық цифрлық қолтаңбасымен куәландырылған конкурсқа өтінімді электронды түрде «Ұлттық мемлекеттік ғылыми-техникалық сараптама орталығы»» АҚ-ның (бұдан әрі – Сараптама орталығы) ақпараттық жүйесі арқылы www.is.ncste.kz. сілтемесі бойынша береді. Сараптама қағидаларының 2-тармағы 12)-тармақшасына сәйкес, өтінімге қол қойылғаннан кейін Сараптама орталығының ақпараттық жүйесінен жеке тіркеу номері (бұдан әрі – ЖТН) беріледі.

5.2. Өтінімдер мынадай жағдайларда пысықтауға өтініш берушіге қайтарылады:

1) өтінімнің осы конкурстық құжаттаманың 1-қосымшасына сәйкес рәсімделмеуі және осы конкурстық құжаттаманың 4-бөлімінде талап етілетін құжаттардың ұсынылмауы;

2) мемлекеттік ғылыми-техникалық сараптама объектісінің (бұдан әрі – МҒТС) тақырыбының немесе мазмұнының бұрын ұсынылған, бірақ қаржыландыруға мақұлданбаған не бір мезгілде ұсынылған МҒТС объектілерімен қайталану фактілерінің болуы;

3) ғылыми жетекшінің осы конкурстық құжаттаманың 3-бөлімінің талаптарына сәйкес келмеуі;

4) күтілетін нәтижелердің конкурстық құжаттаманың 6-бөлімінің талаптарына сәйкес келмеуі.

5.3. Өтініш беруші Сараптама орталығынан көрсетілген ескертулерді алған күннен бастап 3 (үш) жұмыс күні ішінде пысықталған өтінімді Сараптама орталығының ақпараттық жүйесі арқылы жолдайды.

Өтініш берушілерден пысықталған өтінімдер келіп түскен күннен бастап Сараптама орталығы бұрын көрсетілген ескертулердің жойылуына тексеру жүргізеді. Ескертулер өтініш беруші тарапынан жойылмаған жағдайда, Сараптама орталығы өтінімді 3 (үш) жұмыс күні ішінде өтініш берушіге қайтарады.

5.4. Қаржыландыру қағидаларының 57-тармағына сәйкес қолданбалы ғылыми зерттеулер бойынша нысаналы бағдарлама алуға үміткер қатысушы бағдарламаны қажетті ресурстармен, оның ішінде қаржылай ішінара қамтамасыз ететін жекеше әріптестің қатысуын қамтамасыз ету міндетінен босатылады.

6. Ғылыми, ғылыми-техникалық бағдарламаларды іске асыру қорытындылары бойынша күтілетін нәтижелерге қойылатын талаптар

6.1. Бағдарламаның тікелей және түпкілікті нәтижелері бағдарламалық-нысаналы қаржыландыру шеңберіндегі ғылыми-зерттеу жұмысына арналған таңдап алынған техникалық тапсырмаға толық көлемде сәйкес келуі тиіс.

6.2. Осы конкурстық құжаттаманың 2-қосымшасына сәйкес ғылыми және (немесе) ғылыми-техникалық бағдарламаны іске асыру нәтижелері бойынша ғылыми мақалалар ғана емес, сондай-ақ таңдалған ғылыми-техникалық тапсырмада көзделген зияткерлік қызметтің барлық нәтижелері толық көлемде орындалып, жариялануы тиіс.

Бағдарламаның ерекшелігіне қарай міндетті күтілетін нәтижелер құрамына мыналар кіреді (бірақ мұнымен шектелмейді):

1) ғылыми басылымдардағы мақалалардың белгіленген ең төменгі саны (оның ішінде халықаралық рецензияланатын журналдарда және ҒЖБССҚК ұсынған басылымдарда);

2) монографиялар, археологиялық жинақтар және оқу-әдістемелік құралдар;

3) картографиялық жұмыстар (кешенді 3D-реконструкциялар мен сызбалар);

4) енгізу актілері, қорғау құжаттары (патенттер, авторлық куәліктер), сондай-ақ көрмелердің/музей экспозицияларының тұжырымдамалары.

6.3. Технологиялық дайындық деңгейіне (ТДД/TRL) қойылатын талаптар:

Бағдарлама шеңберінде алынған ғылыми нәтижелерді, әзірлемелер мен технологияларды іске асыру Қазақстан Республикасы Ғылым және жоғары білім министрінің 2025 жылғы 10 қаңтардағы №8 бұйрығымен бекітілген «Технологиялардың дайындық деңгейлерін және ұйымдардың технологиялық дайындық деңгейін айқындау әдістемесіне» сәйкес жүзеге асырылады.

Жобаның әрбір кезеңі мен қорытынды өнімдері аталған әдістемеде көзделген технологиялық дайындық деңгейлерінің (ТДД/TRL) нақты талаптарына сәйкес бағаланады және қамтамасыз етіледі.

6.4. Акт бағдарлама нәтижелерін енгізу мемлекеттік және мемлекеттік емес мәдениет ұйымдарына, мәдениет және өнер саласындағы білім беру ұйымдарына жүргізілуге тиіс және қол жеткізілген және (немесе) күтілетін әлеуметтік-экономикалық әсер туралы деректерді қамтуға тиіс.

6.5. Бағдарлама барысында және (немесе) аяқталғаннан кейін алынған ғылыми жұмысты, зерттеу нәтижелерін (мақалалар, шолулар, қорғау құжаттары, оның ішінде патенттер, монографиялар, конференция материалдары, форумдар мен симпозиумдар материалдары, оқу құралдары және т.б.) жариялау кезінде, авторлар міндетті түрде бағдарламаны және қаржыландыру көзін көрсете отырып (Қазақстан Республикасы Мәдениет және ақпарат министрлігінің Мәдениет комитеті), алынған нысаналы қаржыландыруға міндетті түрде сілтеме жасауы тиіс. Ағылшын тіліндегі басылымдарда қаржыландыру туралы мәтін мынадай болуы тиіс: « This research has been/was/is funded by the Culture Committee of the Ministry of Culture and Information of the Republic of Kazakhstan (Grant No. BR00000000)», мұндағы BR00000000 – жобаның ЖТН.

6.6. Сараптама орталығы өтініш берушінің және (немесе) бағдарлама жетекшісінің келісімін талап етпестен, ИРН, бекітілген бағдарламаның атауын және өтініш берушіні, бағдарлама жетекшісінің тегі, аты, әкесінің аты, өтінімнің аннотациясын, күтілетін нәтижелерді, сондай-ақ бағдарламаны іске асырудың әр жылы бойынша алынған нәтижелердің аннотациясын (баспа және (немесе) электрондық түрде) жариялауға құқылы.

6.7. Бағдарлама шеңберінде алынған ғылыми зерттеу нәтижелері заңнамада белгіленген тәртіппен Сараптама орталығында міндетті мемлекеттік есепке алуға жатады.

6.8. Бағдарламаны ақпараттық сүйемелдеу, нәтижелерді тарату және коммерцияландыру:

6.8.1. Ғылымды танымал ету және нәтижелердің ашықтығы

Ғылымды танымал ету, зерттеу нәтижелерін ашық түрде ұсынуды қамтамасыз ету, сондай-ақ олардың тәжірибеге енгізілу және коммерциялану әлеуетін арттыру мақсатында бағдарлама аясында кешенді ақпараттық іс-шаралар жүзеге асырылады.

Өтініш беруші бағдарламаны іске асыру барысы туралы ақпаратты ресми ақпараттық ресурста (веб-сайтта) жүйелі түрде орналастыруды қамтамасыз етуге міндетті, оның ішінде қол жеткізілген нәтижелер, аралық қорытындылар және бағдарламаның негізгі іс-шаралары туралы мәліметтер қамтылуы тиіс.

6.8.2. Ақпаратты тұрақты жаңарту:

Веб-сайтта орналастырылатын ақпарат, оның ішінде археологиялық ескерткіштердің 3D-реконструкциялары, мультимедиялық материалдар және есептер тоқсан сайын кемінде бір рет жаңартылып отыруға тиіс. Бұл ғылыми үдерістің ашықтығын, зерттеу нәтижелерінің қоғам мен сарапшылық қауымдастық үшін қолжетімділігін, сондай-ақ жарияланатын ақпараттың өзектілігін қамтамасыз етеді.

6.8.3. Ғылымды танымал ету және ақпаратты тарату

Зерттеу нәтижелері академиялық ортада да, кең қоғам арасында да таратылуға жатады. Осы мақсатта ғылыми және ғылыми-көпшілік материалдарды жариялау, оның ішінде бұқаралық ақпарат құралдарында мақалалар мен сұхбаттар беру, әлеуметтік желілерде материалдар орналастыру, сондай-ақ иллюстрацияланған басылымдарға (кітаптар, буклеттер) электрондық форматта ашық қолжетімділікті қамтамасыз ету көзделеді.

7. Бағдарламаны қаржыландыру

7.1.Қаржыландыруға мақұлданған бағдарламаларды іске асыру Қазақстан Республикасында жүзеге асырылуы тиіс.

7.2.Нысаналы қаржыландыру қаражатын бағдарламаның ғылыми жетекшісі бөледі.

7.3. Өтінімнің күтілетін нәтижелеріне, міндеттеріне, мақсаттарына қол жеткізу үшін нысаналы қаржыландыру қаражаты ҰҒК шешімімен бекітілген және Қаржыландыру қағидаларына сәйкес әзірленген ғылыми және (немесе) ғылыми-техникалық бағдарламаларды бағдарламалық-нысаналы қаржыландыруға арналған конкурсқа дайындалған өтінімде көрсетілген ғылыми зерттеулерді жүргізуге тікелей байланысты шығындар түрлеріне бағытталуы тиіс.

7.4. Бағдарламалық-нысаналы қаржыландыру қаражаты тиімсіз және орынсыз пайдаланылса, өтінім беруші мен бағдарлама жетекшісіне Қазақстан Республикасы заңнамасында бекітілген жауапкершілік жүктеледі.

7.5. Бағдарламалық-нысаналы қаржыландыруға арналған конкурс жеңімпаздарымен бағдарламаны іске асыруға арналған Келісімшарт конкурстық құжаттаманың
3-қосымшасына сәйкес жасалады, заңнамада белгіленген тәртіппен өзгерістер мен толықтырулар енгізілуі мүмкін. Шартта көрсетілген бағдарламаның күтілетін нәтижелері күнтізбелік жоспарға және бағдарламаның техникалық тапсырмасы мен өтінімде көрсетілген күтілетін нәтижелерге сәйкес келуі тиіс.

7.6. Өтініш беруші заңнамада белгіленген тәртіппен бағдарламаның есебі мен есептілігін қамтамасыз етеді.

7.7. Орындаушы-өтінім беруші бағдарламалық-нысаналы қаржыландыру қаражатынан ұстап қалуларға жол бермеуге тиіс. Бөлінген қаражат бекітілген шығыстар сметасына және Қазақстан Республикасының заңнамасы талаптарына сәйкес бағдарламаның мақсаттары мен міндеттерін іске асыруға ғана толық көлемде пайдаланылуы тиіс.

7.8. Техникалық тапсырмада көрсетілген бағдарламаның нәтижелеріне қол жеткізілмеген жағдайда және бұл қорытынды есептің Ұлттық ғылыми кеңестің (ҰҒК) шешімімен мақұлданбауына әкелсе, ғылыми жетекші Мәдениет комитеті жариялайтын бағдарламалық-нысаналы қаржыландыру бойынша келесі конкурстарға ғылыми жетекші ретінде қатысудан нәтижелерге қол жеткізілгенге дейін (нәтижелердің қол жеткізілгені туралы Мәдениет комитеті мен Сараптама орталығы хабардар етіледі), бірақ 2 жылдан аспайтын мерзімге шеттетіледі. Ғылыми этика нормаларының бұзылу фактілері (плагиат және жалған авторлық, қайталау, өзгенің деректерін иемдену, ғылыми деректерді қолдан жасау және бұрмалау және т.б.) анықталған немесе бағдарлама бойынша аралық есеп ҰҒК шешімімен мақұлданбаған жағдайда, жетекші Мәдениет комитеті жариялайтын келесі конкурстарға 3 жыл мерзімге қатысудан шеттетіледі.

8. Конкурс жариялаған уәкілетті органның немесе салалық уәкілетті органның конкурстық құжаттама бойынша түсіндіруді жүзеге асыратын жауапты тұлғалары туралы деректер:

Конкурстық құжаттама мен өтінім дайындау жөнінде кеңес беру мәселелері бойынша түсінік беруші жауапты тұлға – Нурмухамбетова Гульшатай Арыстанбековна телефондар 8 (7172) 74-04-49, 74-00-14, 74-04-95.

9. Өтінімдерді қабылдаудың соңғы мерзімі конкурс жарияланған күннен бастап күнтізбелік 30 күн.

10. Сараптама орталығының өтінім беруге арналған ақпараттық жүйесінің атауы және оған сілтеме:

Өтінімдерді тіркеу мен ЖТН алу үшін «ҰМҒТСО» АҚ ақпараттық жүйесімен жұмыс бойынша Call center (is.ncste.kz): 8-727-355-50-01 (ішкі. 217, 218, 219, 221, 222, 223, 224, 226, 227, 228, 232, 233, 231, 236). Жұмыс уақыты: дүйсембі-жұма., сағ. 9:00 бастап 18:30 дейін.

2026-2028 жылдарға арналған ғылыми, ғылыми-техникалық бағдарламалар бойынша бағдарламалық-нысаналы қаржыландыруға арналған Конкурстық құждаттамаға

1-қосымша

Ғылыми, ғылыми-техникалық бағдарламалар бойынша бағдарламалық-нысаналы қаржыландыруға арналған конкурсына қатысуға өтінім

Өтінім мынадай бөліктерден тұрады:

1) Аннотация;

2) Түсіндірме жазба;

3) Сұратылатын қаржыландырудың есеп-қисабы.

1. Аннотация

Аннотацияда бағдарлама мақсатының, зерттеуге бағытталған проблемалардың, зерттеулер жүргізудің негізгі тәсілдерінің, күтілетін нәтижелердің, мемлекеттік стратегиялық және бағдарламалық құжаттарда көрсетілген Қазақстан Республикасы ауқымындағы әлеуметтік-экономикалық даму мақсаттары үшін зерттеулер нәтижесінде шешілетін міндеттер өзектілігінің, зерттеулер нәтижелерінің экономиканың тиісті саласына, қоғамдық қатынастар және (немесе) ғылым саласына әсер ету деңгейінің, зерттеу нәтижелерінің практикалық маңыздылығының, яғни олардың коммерцияландыруға немесе Қазақстан Республикасының әлеуметтік-экономикалық және ғылыми-техникалық дамуының өзекті міндеттерін шешу үшін өзге сапада қолданылуға әзірлігі деңгейінің қысқаша сипаттамасы қамтылады.

Аннотация көлемі 800 сөзден аспауға тиіс.

2. Түсіндірме жазба

Түсіндірме жазбаның мазмұны мынадай бөлімдерді қамтиды (бұл ретте өтінім нысанында сілтеме жасалған кестелер, схемалар, диаграммалар түсіндірме жазбаға қосымшаға шығарылады және тиісті бөлімдердегі сөздер саны мен өтінімнің жалпы бет санын есептеген кезде есепке алынбайды).

1. Жалпы ақпарат

1.1. Ғылыми, ғылыми-техникалық бағдарламаның атауы (20 сөзден артық емес).

1.2 Басым және мамандандырылған ғылыми бағыттың атауы.

1.3. Зерттеу саласы мен түрі.

1.4. Таңдалған техникалық тапсырманың нөмірі.

1.5. Шешімін табу үшін бағдарлама әзірленген стратегиялық маңызы бар мемлекеттік міндет.

1.6. Бағдарлама іске асырылатын жер.

1.7. Бағдарламаның басталатын және аяқталатын болжамды күні, оның айлармен көрсетілген ұзақтығы.

1.8. Бағдарламаға өтінім беруші ұйым.

1.9. Бағдарламаны орындаушылар (бағдарламаны іске асыруға қатысатын барлық субъектілердің атауын көрсету).

1.10. Бағдарламалық-нысаналы қаржыландырудың сұратылатын сомасы (бағдарламаны іске асырудың барлық мерзіміне және жылдар бойынша, мың теңгеде).

1.11. Тәуелсіз сарапшыларды іріктеу үшін бағдарламаның саласы мен бағытын сипаттайтын түйін сөздер.

2. Бағдарламаның жалпы тұжырымдамасы (750 сөзден артық емес).

2.1. Кіріспе бөлім (200 сөзден артық емес).

Бағдарлама идеясының қысқаша сипаттамасы көрсетіледі.

2.2. Бағдарламаның мақсаты (50 сөзден артық емес).

Мақсат қысқа әрі нақты баяндалады, ол бағдарламаның тақырыбы мен шешімін табу үшін бағдарлама әзірленетін стратегиялық маңызы бар мемлекеттік міндетке сәйкес келуге және бағдарламаны іске асыру нәтижесінде алынуы күтілетін шешімнің сипаттамасын көрсетуге тиіс.

2.3. Бағдарламаның міндеттері (500 сөзден артық емес).

Бұл бөлімде өзара қисынды байланысқан, сабақтас міндеттер арқылы бағдарламаның мақсатына қол жеткізу тәсілі сипатталады. Қойылған міндеттер тізбесі:

1) міндеттер шешімдерінің өлшенетін көрсеткіштерімен;

2) міндеттердің әрқайсысының бағдарлама мақсатына қол жеткізудегі рөлінің және басқа міндеттер мен бағдарламаның күтілетін нәтижелерімен өзара байланысының қысқаша негіздемесімен;

3) өтінім берушінің ойынша басқа маңызды параметрлер мен бірге беріледі.

4) бағдарлама аясында күтілетін нәтижелер мен әзірлемелердің технологиялық дайындық деңгейі (ТДД/TRL) Қазақстан Республикасы Ғылым және жоғары білім министрінің 2025 жылғы 10 қаңтардағы №8 бұйрығымен бекітілген Технологиялардың дайындық деңгейлері мен ұйымдардың технологиялық дайындығын айқындау әдістемесіне сәйкес бағаланады және қолданылады.

3. Бағдарламаның ғылыми жаңашылдығы мен маңыздылығы (2 000 сөзден артық емес).

Бөлімде мынадай ақпарат қамтылады:

1) мұның алдында әлемде және Қазақстан Республикасында жүргізілген, бағдарламаның тақырыбына жататын ғылыми зерттеулерге міндетті түрде шолу жасай отырып, бағдарламаны әзірлеуге ғылыми дайындама, ғылыми жаңашылдықтың негіздемесі және олардың осы бағдарламамен өзара байланысы (мәнмәтінде шолуда пайдаланылған әдебиетке сілтемелер көрсетілуге тиіс, оның толық жазылуы «Библиография» деген 8-бөлімде ұсынылуға тиіс), (бар болса, бағдарламаның тақырыбына қатысы бар алдын ала нәтижелер және (немесе) өтінім беруші бұдан бұрын алған нәтижелер көрсетіледі);

2) бағдарламаның шешімін табу үшін әзірленген стратегиялық маңызы бар мемлекеттік міндетке сәйкестігі, стратегиялық маңызы мемлекеттік міндетті шешу үшін нәтижелердің қолданылуы, бағдарламаның ұлттық және халықаралық ауқымдағы маңыздылығы, күтілетін нәтижелердің ғылым мен технологиялардың дамуына әсері, күтілетін әлеуметтік және экономикалық әсері;

3) бағдарлама нәтижелерінің маңыздылығын негіздейтін ғылыми және технологиялық қажеттіліктер (бар болса, әлеуметтік сұранысты және (немесе) экономикалық және индустриялық мүдделілікті, басқа да растайтын деректерді енгізу);

4) бағдарламаның күтілетін нәтижелерінің бәсекеге қабілеттілігі, оларды Қазақстан Республикасындағы және әлемдегі белгілі қолда бар аналогтармен салыстыру, әлемдегі ұқсас міндеттерді шешу тәжірибесі, оны бағдарлама шеңберінде қолдану;

5) бағдарлама идеясының қолданыстағы аналогтардан немесе бәсекелес идеялардан қағидаттық айырмашылықтары. Егер зерттеу идеясы немесе нәтижесі әлемде және (немесе) Қазақстанда бар болса, онда бағдарламаға салымдардың неге тиімді екенін негіздеу қажет;

6) егер бағдарламаның түпкілікті нәтижелерінің бірі өнім болса, онда бағдарламаның пәндік саласындағы техниканың қазіргі уақытта қалыптасқан деңгейін сипаттау қажет;

7) бағдарлама өтінім беруші бұрын жүргізген ғылыми зерттеулердің жалғасы болып табылатын немесе бұрын қаржыландырылған және аяқталған ғылыми зерттеулердің элементтерін қамтитын жағдайда, бағдарламаның бұрын жүргізілген ғылыми зерттеулермен өзара байланысын және оның олардан айырмашылықтарын қысқа әрі нақты баяндау қажет.

4. Зерттеу әдістері және этикалық мәселелер (1500 сөзден артық емес).

Бөлімде мынадай ақпарат қамтылады:

1) бағдарламаның негізгі ғылыми мәселелері мен гипотезаларын сипаттау, зерттеу стратегиясы мен тәсілдерін негіздеу, бағдарламада қолданылатын зерттеулер типтері (сипаттаушылық, корреляциялық және/немесе эксперименттік), зерттеулер жүргізудің дәйектілігі;

2) ең маңызды эксперименттердің қысқаша сипаттамасы;

3) қойылған мақсаттарға қол жеткізу тәсілдерін негіздеу ретінде бағдарламада пайдаланылатын зерттеу әдістерін сипаттау, олардың бағдарламаның мақсатымен және міндеттерімен өзара байланысы, өзаралық байланыста болуы;

4) алғашқы (бастапқы) ақпаратты жинау әдістері, оның дереккөздері және бағдарламаның міндеттерін шешу үшін қолдану, деректерді өңдеу тәсілдері, сондай-ақ олардың анықтығы мен жаңғыртылуын қамтамасыз ету;

5) зерттеу нәтижелеріне зияткерлік меншік құқықтарын рәсімдеу және бөлу шарттары (зияткерлік меншікті қорғаудың қандай тәсілі таңдалатынын көрсетіп, таңдауды негіздеу қажет).

5. Зерттеу тобы және бағдарламаны басқару.

Бағдарламаны басқару схемасы, оның ішінде орындаушылар арасындағы өзара іс-қимыл тәртібі, олардың жұмысын үйлестіру және бағдарламаны іске асыру мәселелері бойынша шешімдер қабылдау тәсілдері сипатталады.

Зерттеу тобының құрамы осы өтінімнің 1-қосымшасына сәйкес ресімделеді. Жоспарланатын штаттың кемінде 70 %-ының (жетпіс пайыз) толық деректері көрсетіледі (зерттеу тобының негізгі персоналы). Қосымша персонал үшін (грант алған жағдайда тартылатын зерттеу тобы мүшелерінің 30 %-ына дейін) кестеде олардың жобадағы орны мен рөлі, орындалатын жұмыстың сипаты және оларды іріктеу үшін қолданылатын тәсілдер көрсетіледі

Бағдарламаның ғылыми жетекшісі үшін оның конкурстық құжаттама талаптарына сәйкестігін растайтын барлық жарияланымдары, оның ішінде дәйексөз алу индексімен, басылымның квартилімен (процентилімен) және тиісті ғылыми метрикалық базалардағы (DOI) жарияланымдар туралы мәліметтерге сілтемелермен бірге көрсетілуге тиіс. Өтінім берілген күннің алдындағы 5 (бес) жыл ішінде оның қандай бағдарламаларды басқарғанын және олардың шеңберінде қандай нәтижелер алынғанын көрсету қажет.

Бағдарлама бағыты бойынша зерттеу тобының негізгі персоналының жарияланымдары туралы мәліметтер (зерттеу тобы мүшелерінің кемінде 10 жарияланымы), дәйексөз алу индексі және тиісті ғылыми-метрикалық базалардағы жарияланымдар туралы мәліметтерге сілтемелері бар мәліметтер келтірілуге тиіс. Зерттеу тобы мүшелерінің тегі асты сызылып көрсетілуге тиіс.

6. Зерттеу ортасы (1 000 сөзден артық емес).

Бөлімде мынадай ақпарат қамтылады:

1) әрбір орындаушының бағдарламаның мақсатына қол жеткізудегі рөлінен, дайындамасы мен қосқан үлесінен шыға отырып, олардың бағдарламаға қатысуын негіздеу (бүкіл кезең ішінде бағдарламаны іске асыруға қатысатын ғылыми және (немесе) ғылыми-техникалық қызмет субъектілері бағдарламаны орындаушылар болып есептеледі);

2) әрбір ұйымды тарту қажеттілігін негіздеп, оның бағдарламадағы рөлін, орындалатын жұмыстың сипатын және мақсатқа және күтілетін нәтижелерге қол жеткізуге қосқан үлесін сипаттай отырып, бағдарламаны іске асыруға бөгде ұйымдарды тарту;

3) бағдарламаны іске асыру үшін тікелей пайдаланылатын орындаушылардың қолында бар материалдық-техникалық базаны (жабдықтар, аспаптар, құрал-сайман, көлік, ғимараттар, құрылыстар және т.б.), оны пайдалану бағытын және ғылыми-зерттеу жабдығымен жұмыс істеу дағдысы бар зерттеу тобының мүшелерін көрсете отырып сипаттау;

4) бағдарламаны іске асыру үшін пайдаланылатын негізгі отандық және халықаралық байланыстар (коллабораторлар мен серіктестер), олардың пайдаланылу сипаты мен негіздемесі көрсетіледі, негіздей отырып, басқа да отандық және шетелдік ұйымдардың (зертханалардың) инфрақұрылымын пайдалану;

5) ұтқырлықты негіздеу: (1) ғылыми іссапарлар және олардың бағдарламаны іске асыруға әсері, (2) әріптес ұйымдар базасындағы жұмыс кезеңдері және олардың бағдарламаны іске асыруға әсері. Әрбір шетелдік іссапар үшін іссапардың мақсаты, күтілетін нәтижесі және орындаушының бағдарламаның мақсатына қол жеткізуге қосқан үлесі қысқа көрсетіледі.

7. Сұратылатын қаржыландырудың негіздемесі (2 000 сөзден артық емес).

Бөлімде мынадай ақпарат қамтылады:

1) Осы өтінімнің 2-қосымшасына сәйкес бағдарлама (бюджет) бойынша жиынтық есеп. Бағдарламаның бюджетін бағдарламаның ғылыми жетекшісі жұмыс жоспарына сәйкес бөледі және оны осы бағдарламаға байланысты емес шығыстардың өзге баптарына бағыттауға болмайды.

«Еңбекке ақы төлеу (салықтарды және бюджетке төленетін басқа да міндетті төлемдерді қоса алғанда)» деген бапта осы өтінімнің 3-қосымшасына сәйкес постдокторанттарды, докторантура, магистратура және бакалавриат студенттеріне, сондай-ақ қаржылық-экономикалық және заңдық сүйемелдеуді жүзеге асыратын адамдарды қоса алғанда, бағдарламаның зерттеу тобының мүшелеріне еңбегі үшін сыйақы ретінде төлеуге жататын шығыстар жеке табыс салығы мен міндетті зейнетақы жарнасы ескеріле отырып көрсетіледі. Есеп-қисапта өтемақы және ынталандыру сипатындағы төлемдерден басқа, демалысақылар да ескеріледі. Бапта әлеуметтік салықты, әлеуметтік сақтандыруды және бюджетке төленетін басқа да міндетті төлемдерді төлеуге жұмсалған шығыстар да көрсетіледі.

«Қызметтік іссапарлар» деген бапта осы өтінімнің 4-қосымшасына сәйкес конференцияларға, семинарларға, симпозиумдарға қатысуды, басқа ұйымдардың инфрақұрылымын пайдалану үшін баруды қоса алғанда, зерттеулер жүргізумен тікелей байланысты Қазақстан Республикасының шегінде және оның шегінен тысқары жерге іссапарлардың барлық шығыстары көрсетіледі (билеттер бойынша (авто, теміржол, әуе билеттері) қызмет көрсететін компаниялардың сайттарынан баға ұсыныстарын, іссапарлар жоспарын қоса беру керек). Аталған кестені толтыру кезінде Қазақстан Республикасы Үкіметінің 2000 жылғы 22 қыркүйектегі № 1428 қаулысымен бекітілген Мемлекеттік бюджеттің қаражаты есебінен ұсталатын мемлекеттік мекемелер қызметкерлерінің Қазақстан Республикасының шегіндегі қызметтік іссапарлары туралы ережені және «Бюджет қаражаты есебінен қызметтік іссапарларға, оның ішінде шет мемлекеттерге қызметтік іссапарларға арналған шығыстарды өтеу қағидаларын бекіту туралы» Қазақстан Республикасы Үкіметінің 2008 жылғы 11 мамырдағы № 256 қаулысын басшылыққа алу қажет.

«Ғылыми-ұйымдастырушылық сүйемелдеу, басқа да көрсетілетін қызметтер мен жұмыстар» деген бапта осы өтінімнің 5-қосымшасына сәйкес орындаушының кәсіпкерлік субъектілерінен сатып алатын, нәтижесі бағдарламаның мақсатына қол жеткізу үшін қажетті көрсетілетін қызметтерге, оның ішінде (1) ұжымдық ғылыми зертханалар мен басқа да зертханалардың көрсетілетін қызметтеріне, (2) бірлесіп орындаушы ұйымдардың көрсетілетін қызметтеріне, (3) конференцияларға, семинарларға, симпозиумдарға және басқаларға қатысу үшін ұйымдастырушылық жарналарға, (4) жобаның нәтижесінде алынған ғылыми нәтижелерді патенттеуге, (5) зерттеу нәтижелерін жариялауға, (6) талдамалық материалдарды сатып алуға арналған шығыстар көрсетіледі (сатып алынатын тауарлар, жұмыстар, көрсетілетін қызметтер үшін кемінде 1 (бір) баға ұсынысын және (немесе) прайс-парақты қоса беру керек). Бағдарламаны іске асыруға қатысатын шетелдік ғалымдар зерттеу тобының мүшелері болып табылатын жағдайда, олардың қатысуға арналған шығыстары «Еңбекке ақы төлеу» деген бөлімде көрсетіледі.

«Материалдар сатып алу (жеке және заңды тұлғалар үшін), жабдықтарды және (немесе) бағдарламалық қамтылымды (заңды тұлғалар үшін) сатып алу» деген бапта осы өтінімнің 6-қосымшасына сәйкес бағдарламаның мақсатына қол жеткізу үшін қажетті жабдықтар мен материалдарға арналған барлық шығындар мен бағдарламалық қамтылымды сатып алуға арналған шығыстар көрсетіледі, оның ішінде химиялық реактивтер, еріткіштер, стандартты үлгілер, зертханалық шығыс материалдар, ғылыми-зерттеу жабдықтарына арналған қосалқы бөлшектер, жанар-жағармай материалдары және басқалар (сатып алынатын тауарлар, жұмыстар, көрсетілетін қызметтер үшін кемінде 1 (бір) баға ұсынысын және (немесе) прайс-парақты қоса беру керек).

«Жалға алу шығыстары, жабдықтар мен техниканы пайдалану шығыстары» деген бапта осы өтінімнің 7-қосымшасына сәйкес өтінім берушінің тиісті үй-жайы болмаған кезде бағдарламаның мақсатына қол жеткізу үшін қажетті үй-жайларды, жабдықтар мен техниканы жалға алуға, сондай-ақ бағдарламаны іске асыруға байланысты коммуналдық көрсетілетін қызметтерге арналған шығыстар, сондай-ақ зерттеу жүргізуге тікелей жұмылдырылған үй-жайларға, жабдықтар мен техникаларға қызмет көрсетуге арналған шығыстар көрсетіледі (сатып алынатын тауарлар, жұмыстар, көрсетілетін қызметтер үшін кемінде 1 (бір) баға ұсынысын және (немесе) прайс-парақты қоса беру керек);

2) осы өтінімнің 3-7-қосымшаларына сәйкес шығыстардың әрбір бабына есеп-қисаптар;

3) әрбір шығыстар бабының мазмұны мен көлемінің есебіне олардың бағдарламаның мақсаттарына, міндеттеріне және күтілетін нәтижелеріне қол жеткізу үшін қажеттілігін міндетті түрде негіздеп, сондай-ақ тиісті шығыстар баптарын есептеуге негіз болған бағалар туралы ақпарат көздерін көрсете отырып, қысқаша түсіндірмелер.

8. Бағдарламаны іске асыру жоспары (750 сөзден артық емес).

Бөлім осы өтінімнің 8-қосымшасына сәйкес жоба бойынша жұмыстардың егжей-тегжейлі, дәйекті жұмыс жоспарын қамтиды.

9. Күтілетін нәтижелер (1 000 сөзден артық емес).

Бағдарламада көзделген күтілетін нәтижелер ғылыми-техникалық тапсырмада көзделген нәтижелерден төмен болмауға тиіс. Өзара байланыста нәтижелер стратегиялық маңызы бар мемлекеттік міндеттің барлық аспектілеріне ықпал етуді көздейтін кешенді шешімді қамтамасыз етуге тиіс.

Бағдарламаның нәтижелері сандық және сапалық сипаттамалар мен іске асыру нысандары көрсетіле отырып сипатталады. Бағдарламаның мақсаты мен міндеттеріне сәйкес нәтиженің негіздемесі келтіріледі.

Конкурстық құжаттаманың талаптарына қарамастан, бағдарламаны іске асыру нәтижесінде мыналар қамтамасыз етілуі тиіс:

1) шетелдік рецензияланатын ғылыми журналдарда мақалалар жариялау (бағдарлама нәтижелерін жариялауға арналған болжамды басылымдар, басылымның дәйексөз алу индексі, тиісті ғылыми метрикалық базадағы басылым туралы ақпаратқа сілтеме жасай отырып). Зерттеулердің нәтижелері бойынша мақалалар санына қойылатын талаптар конкурстық құжаттамада белгіленеді. Бағдарламалық-нысаналы қаржыландыру көзі ретінде көрсетіле отырып, әрбір бап оның шеңберінде қаржыландырылған жобаның сәйкестендіруші тіркеу нөмірі және атауы туралы ақпаратты қамтуға тиіс;

2) шетелдік және (немесе) қазақстандық баспалар кітаптарында монографияларды, кітаптарды және (немесе) кітаптардағы тарауларды жариялау;

3) шетелдік (еуропалық, американдық, жапондық) патенттік бюродан, қазақстандық немесе еуразиялық патенттік бюродан патенттер алу;

4) ғылыми-техникалық, конструкторлық құжаттаманы әзірлеу;

5) бағдарламаның нәтижелерін пилоттық енгізу және (немесе) әлеуетті пайдаланушылар, ғалымдар қоғамдастығы және қалың жұртшылық арасында бағдарламаны іске асыру кезінде алынған білім мен нәтижелерді тарату жөніндегі іс-шаралар;

6) конкурстық құжаттаманың талаптарына және жобаның ерекшеліктеріне сәйкес басқа да өлшенетін нәтижелер.

Бөлімде:

1) қолданылу саласы, нысаналы тұтынушылар, негіздемесі бар бағдарлама шешуі үшін әзірленген стратегиялық маңызы бар мемлекеттік міндетке сәйкес күтілетін нәтижелердің әрқайсысының әлеуметтік, экономикалық, экологиялық, ғылыми-техникалық, мультипликативтік және (немесе) өзге де әсері;

2) күтілетін нәтижелердің ғылым мен технологиялардың негізгі ғылыми бағыты мен сабақтас салаларын дамытуға әсері;

3) алынған ғылыми нәтижелерді коммерцияландырудың қолданылымдығы және (немесе) мүмкіндігі;

4) сапалық және сандық сипаттамаларын көрсете отырып, бағдарламаның басқа да тікелей және жанама нәтижелері қосымша көрсетіледі.

10. Библиография

Бөлімде «Бағдарламаның ғылыми жаңашылдығы мен маңыздылығы» деген 3-тармақта сілтемелер келтірілген жарияланымдар көрсетіледі.

Әрбір жарияланымда журналдың толық атауы, басылым нөмірі, шығарылған жылы, бет нөмірлері, мақаланың толық атауы, мақаланың барлық авторлардың есімдері болуға тиіс.

Қосымша:

9-кестеге ұқсас әріптес тарапынан бағдарламаны іске асыруға үлес қосу жоспары (қолданбалы ғылыми зерттеулер үшін).

Сұратылатын қаржыландырудың есеп-қисабы:

«Сұратылатын қаржыландыру есеп-қисабының» бір бөлігі қаржыландыру бағдарламасын іске асыру үшін сұратылатын көлемнің есеп-қисабын негіздейтін 2 – 7-кестелер түрінде ресімделеді, олар сараптама орталығының ақпараттық жүйесінде толтырылады.

Есеп-қисаптарға түсіндірмелер «Сұратылатын қаржыландырудың негіздемесі» деген осы өтінімнің 7-бөліміндегі «Түсіндірме жазба» деген бөлігінде келтіріледі.

1-кесте – Шетелдік ғалымдарды, жас ғалымдарды (постдокторанттарды, докторантура, магистратура және бакалавриат студенттерін қоса алғанда, ғылыми зерттеулер жүргізу жөніндегі зерттеу тобының құрамы


Р/с №	Т.А.Ә. (бар болса), білімі, дәрежесі, ғылыми атағы2	Негізгі жұмыс орны, лауазымы3	Хирш индексі, ResearcherID, ORCID, Scopus Author ID сәйкестендіргіштері (бар болса)	Жобадағы немесе бағдарламадағы рөлі, сондай-ақ орындалатын жұмыстың сипаты	Қатысудың қысқаша негіздемесі

¹ Деректері өтінімді дайындау күнінде белгісіз болған және оларды грант алған жағдайда тарту жоспарланатын зерттеу тобының мүшелері үшін "Т.А.Ә. (бар болса), білімі, дәрежесі, ғылыми атағы" деген бағанда "Бос жұмыс орны" деген сөз көрсетіледі.

² Негізгі персоналға жатпайтын және өтінімді дайындау күнінде айқындалмаған зерттеу тобының мүшелері үшін "Негізгі жұмыс орны, лауазымы" деген бағанда сызықша көрсетіледі. Деректері өтінімді дайындау кезінде белгісіз болған постдокторанттар, доктарантура, магистратура және бакалавриат студенттері үшін "Негізгі жұмыс орны, лауазымы" деген бағанда мәртебесі көрсетіледі (постдокторант, доктарантура, магистратура және бакалавриат студенті, мамандығы және зерттеу тобының құрамына тиісті қызметкерлерді тарту болжанатын жоғары және (немесе) жоғары оқу орнынан кейінгі білім беру ұйымы).

2-кесте - Сұралатын сома бойынша шығыстардың жиынтық сметалық есебі

Р/с
№

Шығыстар бабының атауы

Қаржыландыру көлемі, мың теңге

Барлығы

20___ жыл

(1-жыл)

20___ жыл

(2-жыл)

20___ жыл

(3-жыл)

Еңбекке ақы төлеу (салықтарды және бюджетке төленетін басқа да міндетті төлемдерді қоса алғанда)

Қызметтік іссапарлар

Ғылыми-ұйымдастырушылық сүйемелдеу, басқа да көрсетілетін қызметтер мен жұмыстар

Материалдар сатып алу (жеке және заңды тұлғалар үшін), жабдықтарды және (немесе) бағдарламалық қамтылымды (заңды тұлғалар үшін) сатып алу

Жалға алу шығыстары, зерттеулерді іске асыру үшін пайдаланылатын жабдықтар мен техниканы пайдалану шығыстары

Жиыны

3-кесте – Еңбекке ақы төлеу (салықтарды және бюджетке төленетін басқа да міндетті төлемдерді қоса алғанда)

Р/с №

Позиция

Еңбекке ақы төлеу, теңге

1-жыл

2-жыл

3- жыл

Барлығы (6-бағ.× 10-бағ. × 14-бағ

Жұмыспен қамтылуы (толық / толық емес)

Еңбекке ақы төлеу айына,

теңге

Жұмыс айының саны

Сомасы

(3-бағ. × 4-бағ. × 5-бағ)

Жұмыспен қамтылуы (толық / толық емес)

Еңбекке төлеу теңге айына,

Жұмыс айының саны

Сомасы

(7-бағ. × 8-бағ. × 9-бағ)

Жұмыспен қамтылуы (толық / толық емес)

Еңбекке төлеу айына,

теңге

Жұмыс айының саны

Сомасы

(11-бағ. × 12-бағ. × 13-бағ)

Зерттеу тобының негізгі персоналы

1.1.

1.2.

…

Қосымша персонал

2.1.

2.2.

…

Жиыны

Еңбекке ақы төлеу қоры (1-бағ.+ 2-бағ.)

Салықтар және бюджетке төленетін басқа да міндетті төлемдер (жиыны 4.1-бағ + 4.2-бағ + 4.3-бағ)

4.1

Әлеуметтік салықты төлеуге арналған шығыстарды есептеу

4.2

Мемлекеттік әлеуметтік сақтандыру қорына әлеуметтік аударымдарды төлеуге арналған шығыстарды есептеу

4.3

Міндетті әлеуметтік сақтандыруға аударымдар

Барлығы 3-бағ + 4-бағ)

4-кесте – Қызметтік іссапарлар

Р/с №	Межелі пункті (ел, қала, елді мекен атауы)	1 адамға арналған тәуліктік шығыстарды өтеу нормасы (2 х айлық есептік көрсеткіш) (теңге)	1 адамға арналған тәулігіне тұрғын үй-жайды жалдау бойынша шығыстар нормасы (теңге)	Тәуліктік шығыстарды есептеу үшін орташа жылдық адам/ күн саны (адам/күн)	Тұрғын үй-жайды жалдау бойынша шығысты есептеу үшін орташа жылдық адам/күн саны (адам/күн)	Іссапарға жіберілетін адамдардың орташа жылдық саны (адам)	Бір рет екі жаққа да жол жүрудің орташа құны (теңге)	Шығыстар сомасы (мың теңге) (3-бағ х 5-бағ + 4-бағ х 6-бағ + 7-бағ х 8-бағ)/1000
1	2	3	4	5	6	7	8	9
1.	20 __ жыл (1-ші жыл) барлығы						х
1.1.
1.2.
…
2.	20 __ жыл (2-ші жыл) барлығы						х
2.1.
2.2.
…
3.	20 __ жыл (3-ші жыл) барлығы						х
3.1.
3.2.
…
Жиыны (1-бағ + 2-бағ + 3-бағ)							х

5-кесте – Ғылыми-ұйымдастырушылық сүйемелдеу, басқа да көрсетілетін қызметтер мен жұмыстар

Р/с №	Атауы	Өлшем бірлігі	Саны, бірлік	Бірлігіне құны, теңге	Жалпы құны, теңге (4-бағ × 5-бағ)
1	2	3	4	5	6
1.	20 __ жыл (1-ші жыл) барлығы			х
1.1.
1.2.
…

2.	20 __ жыл (2-ші жыл) барлығы			х
2.1.
2.2.
…
3.	20 __ жыл (3-ші жыл) барлығы			х
3.1.
3.2.
…
Жиыны (1-бағ + 2 -бағ+ 3-бағ), теңге				х

6-кесте – Материалдар, жабдықтар және (немесе) бағдарламалық қамтылымды (заңды тұлғалар үшін) сатып алу

Р/с №	Атауы	Өлшем бірлігі	Саны, бірлік	Бірлігіне құны, теңге	Жалпы құны, теңге (4-бағ × 5-бағ)
1	2	3	4	5	6
1.	20 __ жыл (1-ші жыл) барлығы			х
1.1.
1.2.
…

2.	20 __ жыл (2-ші жыл) барлығы			х
2.1.
2.2.
…
3.	20 __ жыл (3-ші жыл) барлығы			х
3.1.
3.2.
…
Жиыны (1-бағ + 2 -бағ+ 3-бағ), теңге				х

7-кесте – Жалға алу шығыстары, зерттеулерді іске асыру үшін пайдаланылатын жабдықтар мен техниканы пайдалану шығыстары

Р/с №	Атауы	Өлшем бірлігі	Өлшем бірлігіне құны	Саны, бірлік	Барлығы, теңге (4-бағ × 5-бағ)
1	2	3	4	5	6
1.	20___жыл (1-жыл), барлығы		х	х
1.1.
1.2.
…
2.	20___жыл (2-жыл), барлығы		х	х
2.1.
2.2.
…
3.	20___жыл (3-жыл), барлығы		х	х
3.1.
3.2.
…
Жиыны (1-бағ.+2-бағ.+3-бағ.)			х	х

8-кесте – Іске асыру жөніндегі жұмыстардың жоспар

Р/с №	Міндеттердің және оларды іске асыру жөніндегі іс-шаралардың атауы	Орындау мерзімі		Жобаны іске асырудан күтілетін нәтижелер (міндеттер мен іс-шаралар бөлінісінде), аяқтау нысаны
		Басталуы (ай)	Аяқталуы (ай)
20____ жыл



20____жыл



20_____ жыл

9-кесте – Әріптестің салым салу жоспары

Р/с №	Әріптестің атауы, мекенжайы, байланыс ақпараты	Салым нысаны (50 сөзден артық емес)	Салымның құны, мың теңге	Енгізу күні (күн/ай/жыл)
1	2	3	4	5

2-қосымша

Бағдарламалық-нысаналы қаржыландыру шеңберіндегі

№ 1 ғылыми-техникалық тапсырма

1. Жалпы мәліметтер

1. Ғылыми, ғылыми-техникалық бағдарлама (бұдан әрі - бағдарлама) үшін басымдықтың атауы: Елдің зияткерлік әлеуеті;

1.2. Бағдарламаның мамандандырылған бағытының атауы:

Қазақстанның ежелгі, ортағасырлық, жаңа және жаңа тарихының өзекті мәселелері;

Археология мен этнологияның өзекті мәселелері;

2. Бағдарламаның мақсаттары мен міндеттері.

2.1. Бағдарламаның мақсаты: Сарыарқа дала бөлігінің ортағасырлық тарихы мен қалалық мәдениетінің өзекті аспектілерін әзірлеу.

2.2. Мақсатқа жету үшін келесі міндеттер шешіледі:

- ортағасырлық Бытыгай қалашығы мен қорымының тарихи және археологиялық деректерін зерттеу және ғылыми айналымға енгізу. Ұлыс Жошы және кейінгі Орта ғасырлардағы жерлеу құрылымдарының стратиграфиясын зерттеу;

-Теңіз-Қорғалжын археологиялық микроам ауданының (Қорғалжын ауданы, Ақмола облысы)ортағасырлық тарихи-мәдени ескерткіштерін кешенді зерделеу негізінде қалалық және шаруашылық-мәдени модельді қайта құру үшін тарихи реконструкциялар жүргізу;

- ортағасырлық дәуірдегі Дала қала тұрғындарының шаруашылық-мәдени дәстүрлерін қайта жаңғырту (Бытыгай қалашықтары мен қорымдары және оның округтері: Керуен сарай, мешіттер, ирригациялық жүйелер, кірпіш күйдіретін жылу-техникалық құрылыстар және т. б.);

-Ұлыс Жошы мемлекетінен Қазақ хандықтарына дейінгі урбанистік мәдениетті Бытығай қалашығы мен қорымының археологиялық көздерінің материалдарында, сондай-ақ Есіл, Нұра, Селета, Олент, Құлан-Отпес өзендерінің жағасында орналасқан ұқсас ескерткіштерде тарихи-археологиялық зерттеу;

- елорда өңірі мен Нұра-Есіл өзендері аумағында орта ғасырлардағы мәдени-тарихи процестерді қайта жаңғырту;

- Сарыарқа дала бөлігінің Алтын Орда дәуіріндегі мәдени-мемориалдық кешендердің мәдени-хронологиялық атрибуциясы. Нұра-Есіл өзені аумағындағы ортағасырлық тарихи-мәдени объектілердің деректерін жүйелеу;

- Қазақстанның дала бөлігінің қалалық мәдениет археологиясының негізгі проблемаларын әзірлеу: ескерткіштердің типологиясы мен даталануы, тарихи-мәдени интерпретациясы;

- дала аймағында отырықшы қоныстар мен қалашықтардың қалыптасуы мен дамуына қатысты теориялық ережелерді әзірлеу, сондай-ақ ортағасырлық мемлекеттер контекстінде деректерге талдау жүргізу;

- Бытығай қалашығы мен қорымының аумағында және оның округінде далалық археологиялық зерттеулер жүргізу.

3. Стратегиялық және бағдарламалық құжаттардың қандай тармақтарын шешеді:

- «Тарихи-мәдени мұра объектілерін қорғау және пайдалану туралы» Қазақстан Республикасы Заңының 2-бабы;

- «Мәдениет туралы» Қазақстан Республикасы Заңының 7-бабы;

- «Ғылым және технологиялық саясат туралы» Қазақстан Республикасының Заңы;

- Қазақстан Республикасының 2050 жылға дейінгі Даму стратегиясы;

- ҚР Президенті Қ. К. Тоқаевтың 2022 жылғы 1 қыркүйектегі Қазақстан халқына Жолдауы.;

- ҚР Президенті Қ. К. Тоқаевтың 2023 жылғы 17 маусымдағы «Әділетті Қазақстан – Адал азамат» ұлттық құрылтайының екінші отырысында сөйлеген сөзі;

- Қазақстан Республикасының Президенті Қ. К. Тоқаевтың 2024 жылғы 15 наурыздағы «Адал адам – адал еңбек – адал табыс» ұлттық құрылтайының үшінші отырысында сөйлеген сөзі;

- Қазақстан Республикасының 2023-2029 жылдарға арналған мәдени саясатының тұжырымдамасы;

- Қазақстан Республикасында жоғары білім мен ғылымды дамытудың 2023-2029 жылдарға арналған тұжырымдамасы.

4. Күтілетін нәтижелер:

4.1 тікелей нәтижелер:

- ортағасырлық Бытыгай қалашығы мен қорымы мен оның округінің материалдарын жүйелеу және ғылыми айналымға енгізу;

-Теңіз-Қорғалжын археологиялық шағын ауданының ортағасырлық тарихи-мәдени ескерткіштері негізінде шаруашылық-мәдени үлгіні қайта жаңарту;

-Ұлыс Жошы мемлекетінен Қазақ хандықтарына дейінгі Қалалық мәдениет мәселелерін Бытығай қалашығы мен қорымының археологиялық көздерінің материалдарында, сондай-ақ Есіл, Нұра, Селета, Олент, Құлан-Отпес өзендерінің жағасында орналасқан ұқсас ескерткіштерде зерделеу;

- Елорда өңірі мен Нұра-Есіл өзендері аумағында орта ғасырлардағы мәдени-тарихи процестерді қайта жаңғырту;

- Бытығай қалашығы мен қорымы ретінде Орта ғасырлардағы эталондық ескерткішті кешенді мультидисциплинарлық зерделеу арқасында алынған фактологиялық археологиялық материалды ғылыми айналымға енгізу, Сарыарқа дала қалалық мәдениеті феноменінің одан әрі ғылыми тұжырымдамасын әзірлеу үшін теориялық және құжаттық негіз элементтерін жасау;

- Бытығай қалашығы мен қорымы мен оның округінің аумағында далалық археологиялық зерттеулер жүргізу негізінде жаңа материалдар алу;

-Бағдарламаның нәтижелері бойынша:

1) Web of Science деректер базасының Social Science Citation Index немесе Arts and Humanities Citation Index индекстелетін және (немесе) Scopus базасында citescore бойынша кемінде 30 (отыз) процентилі бар рецензияланатын ғылыми басылымдарда кемінде 3 (үш)мақала және (немесе) шолулар жарияланады;

2) ҚР ҒЖБМ ҒЖБССҚК ұсынған журналдарда кемінде 5 (бес) мақала жарияланады;

3) шетелдік және (немесе) қазақстандық баспаларда кемінде 1 (бір) монография немесе оқу құралдары жарияланады;

-Өңірлер экономикасының негізгі проблемаларын шешу үшін жобаны іске асыру нәтижесінде алынған ғылыми-техникалық өнім (жаңа технологиялар, әдістемелер, бағдарламалық қамтамасыз ету, техникалық құжаттама, ұсынымдар, ғылыми-техникалық, тәжірибелік-конструкторлық және тәжірибелік-өнеркәсіптік әзірлемелер, географиялық, геологиялық, сейсмикалық және басқа да тақырыптық карталар) Қазақстан Республикасы Мәдениет және ақпарат министрлігінің ведомстволық бағынысты ұйымы «Бозоқ» мемлекеттік тарихи-мәдени музей-қорығы базасында енгізілуге тиіс. Енгізу авторлық құжатымен, енгізу актісімен, енгізу бойынша ұсынымдармен, лицензиялық келісіммен және коммерцияландыру жобасына өтініммен бірге жүруі керек.

4.2 соңғы нәтиже:

Зерттеудің ғылыми-теориялық және ғылыми-практикалық нәтижелері:

Жүргізілген кешенді зерттеулер нәтижесінде Теңіз-Корғалжын өңірі мен Нұр-Ісім өзендері аралығындағы аймақтың ортағасырлық және кейінгі дәуірлердегі тарихи-мәдени үдерістер динамикасы туралы түсініктерді сапалы түрде кеңейтетін принципиалды жаңа ғылыми деректер қоры жасалады. Алғаш рет аймақты далалық Еуразияның мәдени-тарихи кеңістігіндегі маңызды элемент ретінде қарастыратын тұтас даму картинасы қалыптасады.

Архивтік және жарияланған материалдарды сыни қайта қарау негізінде, сондай-ақ ғылыми айналымға енбей келген айтарлықтай көлемдегі деректерді қамтитын жүйелі тарихнама және дерекқор базасын құру аймақты зерттеудің деңгейін елеулі түрде көтеріп қана қоймай, зерттеулерді сапалық жаңа методологиялық деңгейге шығаруға мүмкіндік береді. Құрылған база келешекте ғылыми әзірлемелер мен өңірлік салыстырмалы зерттеулердің іргетасы болып табылады.

Салалық археологиялық зерттеулер барысында жаңа археологиялық деректер айтарлықтай көлемде анықталып, тіркеліп, ғылыми айналымға енгізіледі, бұл аймақтың археологиялық деректер қорын радикалды түрде кеңейтеді. Ескерткіштерді жоғары дәлдікте географиялық орнымен картаға түсіру жүйесін жасау олардың кеңістік талдауына, жағдайын мониторингілеуге және тарихи-мәдени мұра нысандарының қорғау жүйесіне тиімді енгізілуіне мүмкіндік береді.

Кешенді зерттеулер Солтүстік Сарыарқадағы қалалық мәдениеттің қалыптасу және даму үдерістері туралы түсініктерді елеулі түрде қайта қарауға жол ашады. Көшпелі халықтың қоныс аудару және қалалық құрылымдарды қалыптастырудағы жүйеқұраушы рөлін анықтау дала урбанизациясының ерекшеліктерін түсінуде принципиалды мәнге ие болады. Қараван жолдарының желісін реконструкциялау және негізгі орталықтарды локализациялау аймақты алғаш рет трансконтиненттік байланыстардың маңызды тораптары ретінде көрсетуге мүмкіндік береді.

Арнайы ғылыми мәнге Бытығай қорғаны мен Алтын Орда некропольдері бойынша алынған зерттеу нәтижелері ие болады. Олар халықтың әлеуметтік құрылымы, жерлеу ғұрпы және діни-ғұрыптық тәжірибелер туралы түсініктерді тереңдетуге мүмкіндік береді. Археология, геофизика, геодезия, палеоантропология және археозоология салаларын біріктіретін интердисциплинарлық тәсіл жаңа деңгейде деректерді талдауға жол ашады. Алғаш рет аймақ тұтас мәдени-экономикалық жүйе ретінде қарастырылады, оған қоныстар, некропольдер, қараван-сарайлар және инфрақұрылым элементтері кіреді, бұл зерттеудің аналитикалық мүмкіндіктерін айтарлықтай кеңейтеді.

Етнографиялық қазіргі заман ескерткіштерін талдауға қосу мәдени дәстүрлердің ұзақмерзімді сабақтастығын көрсетуге және тұрақты шаруашылық-мәдени даму үлгілерін анықтауға мүмкіндік берді. Белгіленген ұлттараралық өзара әрекеттестіктер аймақтың мәдени динамикасы туралы түсініктерді айтарлықтай толықтырады.

Осылайша, алынған нәтижелер тек дерекқорды елеулі түрде толықтырып қана қоймай, аймақ туралы білімді тереңдетіп, зерттеудің жаңа ғылыми парадигмасын қалыптастырады, оны кең еуразиялық контекске интеграциялауға және әрі қарайғы фундаменталды және қолданбалы зерттеулердің берік негізін құруға мүмкіндік береді.

Ғылыми әсері

Зерттеудің ғылыми және практикалық әсері Теңіз-Корғалжын өңірі мен Нұр-Ісім өзендері аралығындағы халықтың ортағасырлық кезеңдегі урбанизациясы, қоныстану жүйесі және жерлеу ғұрпы трансформациясын реконструкциялау үшін жаңа сенімді деректер алуында көрінеді. Бұл зерттеу ауқымына жаңа археологиялық нысандарды анықтау және ғылыми айналымға енгізу арқылы дерекқорды кеңейту, ескерткіштердің мәдени-хронологиялық сипаттамасын нақтылау және олардың типологиясын жасау, қараван жолдарын реконструкциялау және қалалық мәдениет орталықтарын локализациялау, көшпелі халықтың дала урбанистикалық құрылымдарын қалыптастырудағы рөлін негіздеу, Бытығай қорғаны мен Алтын Орда некропольдері материалдары негізінде жерлеу ғұрпы эволюциясын реконструкциялау кіреді. Алғаш рет аймақ интердисциплинарлық деректер негізінде тұтас мәдени-экономикалық жүйе ретінде қарастырылды. Ескерткіштердің геоинформациялық және картографиялық базасын дәл орнымен жасау тарихи-мәдени мұра нысандарын мониторингілеу және қорғауды елеулі түрде жақсартады. Жүргізілген жұмыстар археологиялық ескерткіштерді сақтау және басқару бағдарламаларын әзірлеуге ғылыми негіз болады.

Экономикалық әсері

Экономикалық әсері аймақтың мәдени-туристік және ғылыми әлеуетін дамыту үшін тұрақты база қалыптастыруда көрінеді. Бұл археологиялық және этнографиялық ескерткіштердің көптігін анықтау және құрылымдық геоинформациялық деректер қорын жасау арқылы жүзеге асады. Мұраларды тиімді басқару және сақтау қамтамасыз етіледі, сондай-ақ ең көрнекті және бірегей нысандарды туристік индустрияда пайдалану мүмкіндігі туындайды.

Алынған деректер негізінде туристік маршруттар әзірлеу ішкі және сыртқы туризмді дамытуға, жаңа экономикалық нүктелерді қалыптастыруға және қызмет көрсету саласындағы жұмыспен қамтуды арттыруға мүмкіндік береді. Зерттеу нәтижелерін медиа ресурстар (бейнематериалдар, БАҚ, әлеуметтік желілер) арқылы танымал ету аймаққа деген қызығушылықты арттырады және мәдени-гуманитарлық салада инвестициялық тартымдылығын күшейтеді.

Музей қорларын жаңа археологиялық және этнографиялық материалдармен толықтыру көрме қызметін модернизациялауға, музейлік өнім сапасын арттыруға және келушілер санын көбейтуге мүмкіндік береді, бұл мәдениет мекемелерінің кірісін арттырады.

Сонымен қатар, жаңа материалдарды ғылыми айналымға енгізу ғылыми туризмді дамытуды ынталандырады, халықаралық гранттар мен шетелдік зерттеушілер мен мамандардың қызығушылығын арттырады, бұл перспективада аймаққа қосымша инвестицияның келуін қамтамасыз етеді.

Әлеуметтік әсері

Зерттеудің әлеуметтік әсері аймақтың тарихи-мәдени мұрасына қоғамдық қызығушылықты арттыруда көрінеді. Археологиялық және этнографиялық ескерткіштердің көптігін анықтау, зерттеу және танымал ету тарихи есте сақтауды нығайтады, халықтың өзіндік санасын арттырады және қоғам мен мәдени өткен арасындағы тұрақты байланысты қалыптастырады.

Ғылыми жарияланымдар, музейлік қызмет және цифрлық медиа арқылы халықтың кең топтарын тарту ғылыми білімді қолжетімді етеді және оны академиялық ортадан тыс таратады. Ерекше мәні – жастарға әсері: зерттеу нәтижелері Қазақстан тарихына қызығушылық тудырып, патриоттық сана қалыптастыруға және мәдени мұраға құрмет көрсетуге ықпал етеді.

Сонымен қатар, мәдени-танымдық маршруттар мен музей инфрақұрылымын дамыту халықтың мұраны сақтауға қатысуын күшейтеді, жергілікті идентичностьты нығайтады және ортақ тарихи-мәдени құндылықтар негізінде қауымдастықтарды консолидациялауға ықпал етеді.

Нәтижелердің мақсатты тұтынушылары

Алынған нәтижелердің мақсатты тұтынушылары – Қазақстанның тарихи-мәдени мұрасын зерттеу, сақтау және танымал етуге қызығушылық танытқан ғылыми, білім беру, мәдени және қоғамдық топтардың кең тобы.

Ғылыми-білім беру саласында: археология, тарих, этнография және туыс салалар зерттеушілері; жоғары және орта оқу орындарының оқытушылары мен студенттері; отандық және әлемдік тарих, сондай-ақ Қазақстан археологиясы бойынша оқу бағдарламаларын, курстар мен оқу-әдістемелік кешендерді әзірлеушілер.

Мәдениет және мұраны басқару саласында: қорлар мен экспозицияларды толықтыру үшін материалдарды қолданатын музейлер мен ғылыми-зерттеу мекемелері; тарихи-мәдени мұра нысандарын қорғау және мониторингілеумен айналысатын мемлекеттік органдар; мәдени саясат және аумақтық даму саласының мамандары.

Туризм-экономикалық саласында: туристік маршруттарды әзірлеумен және насихаттаумен айналысатын ұйымдар; мәдени-танымдық өнімдер мен маршруттар жасау үшін нәтижелерді пайдаланатын туристік индустрия өкілдері.

Қоғамдық және ағартушылық саласында: Қазақстан тарихы мен мәдениетіне қызығушылық танытқан кең топтар; ақпаратты БАҚ, әлеуметтік желілер, ғылыми-популярлық басылымдар және музейлік экспозициялар арқылы алатын аудитория.

Осылайша, зерттеу нәтижелері секторлар аралық сұранысқа ие болып, кәсіби қоғамдастық пен кең қоғамдық аудиторияға бағытталған, ғылыми, білім беру, мәдени және туристік практикада тиімді пайдалануды қамтамасыз етеді.

5. Бағдарламаның шекті сомасы (бағдарламаны іске асырудың барлық мерзіміне және Жылдар бойынша, мың теңге) - 300 000,0 мың теңге, оның ішінде жылдар бойынша: 2026 жылға-100 000,0 мың теңге, 2027 жылға – 100 000,0 мың теңге, 2028 жылға - 100 000,0 мың теңге.

Бағдарламалық-нысаналы қаржыландыру шеңберіндегі

№ 2 ғылыми-техникалық тапсырма

1. Жалпы мәліметтер

1.2. Бағдарламаның мамандандырылған бағытының атауы:

Қазақстанның ежелгі, ортағасырлық, жаңа және жаңа тарихының өзекті мәселелері;

Музей, кітапхана және мұрағат істерін зерттеу;

2. Бағдарламаның мақсаттары мен міндеттері

2.1. Бағдарламаның мақсаты:

Орта ғасырлар мен қазіргі заманның стационарлық құрылыстарын археологиялық зерттеу, тарихи-мәдени қайта құру үшін қазақ халқының сәулет құрылымдарының, шаруашылық құрылымының және материалдық мәдениетінің құрылыс ерекшеліктерін анықтау.

2.2. Мақсатқа жету үшін келесі міндеттер шешілуі керек:

– Солтүстік және Орталық Қазақстандағы ортағасырлық және этнографиялық кезең тарихы мен археологиясына қатысты тарихи, ғылыми және архивтік материалдарды жинау, зерттеу және аналитикалық өңдеу;

– Жиналған зерттеу деректерін қорытындылау, классификациялау және жүйелеу;

– «Бозоқ» қалашығы мен некрополь кешеніндегі стационарлық және культтік нысандарды археологиялық зерттеу;

– «Бозоқ» қалашығының археологиялық объектілерінің ғылыми негізделген реконструкцияларын әзірлеу, соның ішінде олардың сәулеттік және кеңістік құрылымын қалпына келтіру;

– Тұрғын үй құрылыс технологиялары мен тұрақты дәстүрлерін, сондай-ақ өңірдің шаруашылық-қолданбалы мәдениетінің ерекшеліктерін зерттеу;

-Зерттеу материалдарын әртүрлі форматтағы ғылыми іс-шараларда апробациялау;

-Бағдарламаны іске асыру барысында дайындалған интеллектуалдық өнімдерге (көлемдік макет) авторлық құқықты тіркеу;

-Қазіргі Еуразия орталығы болып саналатын еліміздің астанасының ортағасырлық мәдениеті мен тарихын ашып көрсететін археологиялық нысандар типтерін кеңейту;

-Алтын Орда және Қазақ хандығы тарихымен байланысты сакралды ландшафттарды зерттеу.

3. Қандай стратегиялық және бағдарламалық құжаттардың тармақтарын шешеді:

-Қазақстан Республикасының «Тарихи-мәдени мұра объектілерін қорғау және пайдалану туралы» Заңының 2-бабы;

-Қазақстан Республикасының «Мәдениет туралы» Заңының 7-бабы;

-Қазақстан Республикасының «Ғылым және технологиялық саясат туралы» Заңы;

-«Қазақстан Республикасының 2050 жылға дейінгі даму стратегиясы»;

-Қазақстан Республикасы Президенті Қ.К. Тоқаевтың 2022 жылғы 1 қыркүйектегі Қазақстан халқына Жолдауы;

-Қазақстан Республикасының Президенті Қ.К. Тоқаевтың 2023 жылғы 17 маусымда өткен Ұлттық құрылтайдың екінші отырысында сөйлеген «Әділетті Қазақстан – Адал азамат» атты баяндамасы;

-Қазақстан Республикасының Президенті Қ.К. Тоқаевтың 2024 жылғы 15 наурызда өткен Ұлттық құрылтайдың үшінші отырысында сөйлеген «Адал адам – адал еңбек – адал табыс» атты баяндамасы;

-Қазақстан Республикасының 2023–2029 жылдарға арналған мәдениет саясатының тұжырымдамасы;

-Қазақстан Республикасының 2023–2029 жылдарға арналған жоғары білім мен ғылымды дамыту тұжырымдамасы.

4. Күтілетін нәтижелер

4.1. Тікелей нәтижелер:

Еуразия құрлығының ортағасырлық тарихына қатысты жаңа деректер ғылыми айналымға енгізіліп, Қазақстан тарихы мен археологиясы бойынша орта мектептер мен жоғары оқу орындарының оқу бағдарламаларына қосымша фактілік материал қалыптастыруға мүмкіндік береді;

Дәстүрлі тұрғын үйлер типологиясы жөніндегі білім кеңейіп, өңір мәдениеті мен тарихи дамуының ерекшеліктерін тереңірек ашуға, сондай-ақ жаңа археологиялық артефакттар арқылы музей экспозицияларын толықтыруға негіз болады;

Археологиялық зерттеулердің нәтижелері «Көне Сарыарқаға саяхат» туристік маршрутын әзірлеуде қолданылуы мүмкін, бұл өңірлік туристік кластерді дамыту мен нығайтуға жаңа мүмкіндіктер ашады.

Қазақ халқының мәдениеті мен этногенезін, сондай-ақ қазіргі түркі тілдес этностардың қалыптасуындағы көші-қонның маңызы мен рөлін зерттеу жалғастырылады;

Алтын Орда мен Қазақ хандығы тарихымен байланысты сакралды ландшафттар зерттеледі;

Қоныстану археологиясының өзекті мәселелеріне арналған монография басып шығару, 1 дөңгелек үстел өткізу, 1 авторлық күәлік, Science Citation Index Expanded, Social Science Citation Index, Arts and Humanities Citation Index, Web of Science және/немесе CiteScore Scopus деректер базаларында CiteScore процентилі кемінде 35 (отыз бес) болатын рецензияланатын ғылыми басылымдарда кемінде екі мақала немесе шолу және ҚР ҒЖБМ ҒЖБССҚК тізіміне енгізілген отандық немесе шетелдік ғылыми журналдарда 4 мақала жариялау.

Жобаны іске асыру нәтижесінде алынған ғылыми-техникалық өнімдер (жаңа технологиялар, әдістемелер, бағдарламалық қамтамасыз ету, техникалық құжаттама, ұсынымдар, ғылыми-техникалық, тәжірибелік-конструкторлық және тәжірибелік-өндірістік әзірлемелер, географиялық, геологиялық, сейсмикалық және басқа тақырыптық карталар) Қазақстан Республикасы Мәдениет және ақпарат министрлігінің ведомстволық бағынысты ұйымы – «Бозоқ» мемлекеттік тарихи-мәдени музей-қорығының базасында енгізілуі тиіс.

Енгізу процесі қорғау құжатымен, енгізу актісімен, енгізу жөніндегі ұсынымдармен, лицензиялық келісіммен және коммерцияландыру жобасына өтініммен бірге сүйемелденуі қажет.

4.2. Қорытынды нәтиже:

Ғылыми әсері:

-Ғылымға заманауи технологиялық шешімдерді енгізу жерлеу және қоныс-type нысандардың реконструкцияларын жасауға мүмкіндік береді. Археологиялық ескерткіштің кешенді 3D-реконструкциясы сол дәуірдің тарихын интерпретациялауда ғылыми-зерттеу маңызға ие және археологиялық ескерткішті насихаттауда қолданбалы маңызға ие: буклеттер, иллюстрацияланған кітаптар әзірлеу, БАҚ-та жариялау мүмкіндігін береді;

-Археологиялық қазба жұмыстары нәтижесінде алынған материалдар ғылыми айналымға енгізіледі, отандық және шетелдік ғылыми конференцияларда апробациядан өтеді және отандық рецензияланатын басылымдарда және конференциялар жинақтарында жарияланады;

- Алынған материалдар оқу процесінде археология, музейтану бойынша семинар сабақтарын өткізуге, Қазақстан тарихы мен сәулеті бойынша курстар әзірлеуге, сондай-ақ музейлік қызметте пайдаланылуы мүмкін. Алынған деректер «Археологиялық сәулет: стационарлық кешендерді қалпына келтіру және консервациялау принциптері», «Археологиялық ескерткіштерді музейлендіру: теория, технология, тәжірибе» атты оқу-әдістемелік құралдарды жасауға, сондай-ақ «Орта ғасырлар дәуірінің археологиясы» арнайы курсын ұйымдастыруға негіз болады;

- Зерттеу нәтижесінде Солтүстік және Орталық Қазақстан аумағындағы ортағасырлық және жаңа заман стационарлық нысандарының типтері, жоспарлық ерекшеліктері және құрылыс техникалары бойынша жүйелендірілген деректер алынатын болады. Ұлттық парк «Бозоқта» қалпына келтіру үшін тұрғын үй, шаруашылық және культтік-мемориалдық объектілердің конструктивтік элементтері анықталатын болады.

Алынған мәліметтер тарихи-мәдени реконструкцияларды жасау, көрме экспозицияларын әзірлеу, сондай-ақ нәтижелерді білім беру бағдарламалары мен музейлік тәжірибелерге интеграциялау үшін ғылыми негізге айналады..

Әлеуметтік әсері:

Археологиялық қазбалар мен реконструкция нәтижелері негізінде дайындалған жаңа оқу-әдістемелік құралдар мен арнайы курстар көптеген студенттердің, магистранттар мен тарихшы-ұстаздардың кәсіби біліктілігін арттыруға қызмет етеді;

Күрделі археологиялық деректерді білім беру бағдарламалары мен музейлік тәжірибеге интеграциялау арқылы қоғамның зияткерлік әлеуеті дамиды;

Жоба аясында өлкетанушылар, музей қызметкерлері және гид-экскурсоводтар үшін жаңа, ғылыми негізделген ақпараттық база қалыптасады. Бұл өңірлердегі тарих пен мәдениет саласындағы мамандардың жұмыс сапасын арттырады.

Зерттеу пәні — Қазақстанның дала аймағындағы стационарлық тұрғын үй құрылысының дәстүрлі формалары, олар археологиялық деректер мен этнографиялық материалдар негізінде анықталады.

Жобаны іске асырудың экономикалық әсері:

– Астаналық аймақтың негізгі археологиялық объектілері бойынша туристік маршрутты жасау және енгізу ішкі және сыртқы туристер ағыны есебінен маңызды әлеуметтік-экономикалық нәтиже береді;

– Тарихи үлгілер бойынша реконструкцияланған тұрғын үй құрылыстары мен ортағасырлық дәстүрлі интерьер туристерді тарту алаңы болып, Ұлттық парк «Бозоқтың» этнографиялық кеңістігінде ұзақ уақыттық тұру ұйымдастыруға мүмкіндік береді;

– Туристік инфрақұрылымды дамыту Қазақстан тарихы мен мәдени мұрасын насихаттауға ықпал етеді.

Алынған нәтижелердің мақсатты тұтынушылары: ғалымдар, докторанттар, магистранттар, әлеуметтік-гуманитарлық бағыттағы студенттер, мектеп мұғалімдері мен оқушылары.

5. Бағдарламаның шекті сомасы (бағдарламаны іске асырудың барлық мерзіміне және Жылдар бойынша, мың теңге) - 143 883,0 мың теңге, оның ішінде жылдар бойынша: 2026 жылға - 47 961,0 мың теңге, 2027 жылға- 47 961,0 мың теңге, 2028 жылға-47 961,0 мың теңге.

Бағдарламалық-нысаналы қаржыландыру шеңберіндегі

№ 3 ғылыми-техникалық тапсырма

1. Жалпы мәліметтер:

1.2. Бағдарламаның мамандандырылған бағытының атауы:

Қазақстанның ежелгі, ортағасырлық, жаңа және жаңа тарихының өзекті мәселелері;

Мәдениет және тарихи-мәдени мұра саласындағы ғылыми қолданбалы зерттеулер;

2.Бағдарламаның мақсаты мен міндеттері:

2.1. Бағдарламаның мақсаты:

Археологиялық және этнографиялық материалдар негізінде пәнаралық және гуманитарлық тұрғыдан Көкшетау өңірінің тарихи-мәдени байланыстарын зерттеу

2.2. Осы мақсатқа жету үшін келесі міндеттерді шешу қажет:

- Көкшетау өңірінің этноархеологиялық көздерін жинау, жүйелеу, талдау және түсіндіру.

- Этнографиялық кезеңге жататын қоныстардың, қыстақтардың, қорымдардың, кесенелер мен тас құлпытастардың топографиялық ерекшеліктерін анықтау.

- Этнографиялық кезеңдегі қыстаулардың орналасуы мен жоспарлы шығу тегін анықтау мақсатында ежелгі қоныстарға зерттеулер жүргізу.

- Олардың құрылымдық байланыстарын, ортақ және айрықша белгілерін анықтау үшін ежелгі қоныстар мен қазақ қыстауларын салыстырмалы зерттеу.

- Көкшетау өңірінің тарихи тұлғаларымен байланысты тарихи орындарды этноархеологиялық зерттеу, оның ішінде олардың рулық қыстаулары, отбасылық қорымдар мен тас құлпытастар.

- Қазақтың тұрғын үй салу техникасын зерделеу үшін тарихи тұлғалардың қыстауларында қазба жұмыстарын жүргізу.

- Ежелгі және этнографиялық ескерткіштердің материалдарын талдау негізінде ішкі көші-қон процестерінің, қоныстар мен жерлеу дәстүрлерінің ерекшеліктерін анықтау.

- Көкшетау өңіріндегі этнографиялық кезеңнің тас құлпытастарындағы эпитафиялық жазуларды оқу және деректерді жүйелеу, тасқа ою дәстүрінің ерекшеліктерін анықтау.

- Этносоциологиялық зерттеулер жүргізу: қарт адамдардан әңгімелер, эпостар мен аңыздар жинау, мұражай қорларындағы прошлом өткен және әскери дәстүрлер туралы материалдарды зерттеу.

- Кешенді пәнаралық зерттеулер: жаратылыстану ғылымдарының әдістерін қолдана отырып талдау (карпологиялық, трассологиялық, керамологиялық, радиокөміртекті, минералогиялық, археозоологиялық), зертханалық өңдеу, табылған материалдарды жүйелеу.

- Архив және музей материалдары негізінде кешенді зерттеулер мен ізденістер жүргізу.

- Анықталған тарихи және мәдени ескерткіштер тізімі негізінде бір аудан бойынша археологиялық жинақ дайындау.

3. Қандай стратегиялық және бағдарламалық құжаттардың тармақтарын іске асырады:

-«Қазақстан Республикасындағы ғылым және ғылыми-технологиялық саясат туралы» Қазақстан Республикасының Заңы;

-«Тарихи-мәдени мұра объектілерін қорғау және пайдалану туралы» Қазақстан Республикасының Заңы;

-Қазақстан Республикасы Үкіметінің 2021 жылғы 12 қазандағы № 727 қаулысымен бекітілген «Цифрландыру, ғылым және инновациялар арқылы технологиялық серпіліс» ұлттық жобасы, VIII бағыты — ғылыми экожүйенің бәсекеге қабілеттілігін арттыру;

-Қазақстан Республикасының жоғары білім мен ғылымды дамытудың 2023–2029 жылдарға арналған тұжырымдамасы;

-Қазақстан Республикасының Президенті Қасым-Жомарт Тоқаевтың «Тәуелсіздік бәрінен қымбат» атты мақаласы (6 қаңтар 2021 жыл);

-Қазақстан Республикасының Президенті Қасым-Жомарт Тоқаевтың Қазақстан халқына «Жаңа жағдайдағы Қазақстан: іс-қимыл кезеңі» Жолдауы (1 қыркүйек 2020 жыл);

-Қазақстан Республикасының Президенті Қасым-Жомарт Тоқаевтың Қазақстан халқына «Халық бірлігі мен жүйелі реформалар – ел өркендеуінің берік негізі» Жолдауы (1 қыркүйек 2021 жыл);

-Қазақстан Республикасының Президенті Қасым-Жомарт Тоқаевтың Қазақстан халқына «Әділетті мемлекет. Біртұтас ұлт. Берекелі қоғам» Жолдауы (1 қыркүйек 2022 жыл);

-Қазақстан Республикасының Президенті Қ.К. Тоқаевтың «Әділетті Қазақстан – Адал азамат» атты Ұлттық құрылтайдың екінші отырысындағы баяндамасы (17 маусым 2023 жыл);

-Қазақстан Республикасының Президенті Қ.К. Тоқаевтың «Адал адам – Адал еңбек – Адал табыс» атты Ұлттық құрылтайдың үшінші отырысындағы баяндамасы (15 наурыз 2024 жыл).

4. Күтілетін нәтижелер.

4.1 Тікелей нәтижелер:

Көкшетау өңірінің этнографиялық ауданы айқындалады.

Археологиялық қазба жұмыстары негізінде қазақтардың қыстаулары мен көне ескерткіштердің қоныстары арасындағы байланыс анықталып, зерттеледі. Қазақ қыстаулары ерте сақ кезеңінің қоныстарымен тығыз байланысты болғандықтан, сақ дәуірінің қоныстары да жан-жақты қарастырылады.

Сақ дәуірінің қоныстары қазақ қыстауларының бастауы, тұрғын үй салу көне дәстүрінің негізгі қайнар көзі ретінде қарастырылып, сак кезеңі тұрғындарының шаруашылықтың түрлері мен тұрмыс-тіршілігі мәселелері айқындалады.

Көкшетау жерінің тарихи тұлғалары туралы толық этнографиялық деректер жиналып, рулық қыстаулар, қорымдар мен көлемді тас құлпытастар зерттеледі.

Бір қазақ қыстауына археологиялық қазба жұмыстары жүргізіліп, қыстаулардың топографиялық және планиграфиялық орналасу мәселелері шешіледі.

Жиналған материалдарды талдау негізінде көне дәуір, орта ғасыр және этнографиялық кезең ескерткіштерінің мәдени және экономикалық үрдістері зерттеліп, ерте мемлекеттік құрылым қалыптасқан сақ дәуірінен бастап, көшпелі шаруашылық дәуіріне дейін жалғасқан Көкшетау өңірінің тарихи маңызы айқындалады.

Социологиялық зерттеулер негізінде Көкшетау өңірінің ауыз әдебиеті үлгілері: жырлар, дастандар, аңыздар мен әңгімелер жинақталады.

Пәнаралық зерттеулер аясында көне, ортағасырлық және этнографиялық кезеңдердегі тұрғын үй құрылысының техникасы, өмір сүру дәстүрлері мен мәдениеті анықталады.

Бағдарламаны іске асыру қорытындылары бойынша ғылыми және өзге де материалдарды жариялау міндетті болып табылады:

Көкшетау өңірінің тарихи тұлғасына қатысты бір ғылыми монография дайындалады. Science Citation Index Expanded, Social Science Citation Index, Arts and Humanities Citation Index, Web of Science және/немесе CiteScore Scopus деректер базаларында CiteScore процентилі кемінде 35 (отыз бес) болатын рецензияланатын ғылыми басылымдарда кемінде 2 (екі) мақала немесе шолу жарияланады.

ҚР ҒЖБМ ҒЖБССҚК ұсынған отандық немесе шетелдік ғылыми басылымдарда кемінде 5 (бес) мақала және (немесе) шолу жарияланады.

1 дөңгелек үстел өткізіліп, бұқаралық ақпарат құралдарына сұхбаттар беріледі.

Жобаны іске асыру нәтижесінде алынған ғылыми-техникалық өнім (жаңа технологиялар, әдістемелер, бағдарламалық қамтамасыз ету, техникалық құжаттама, ұсынымдар, ғылыми-техникалық, тәжірибелік-конструкторлық және тәжірибелік-өндірістік әзірлемелер, географиялық, геологиялық, сейсмикалық және өзге тақырыптық карталар) Қазақстан Республикасының Ұлттық музейі — Қазақстан Республикасы Мәдениет және ақпарат министрлігінің ведомстволық бағынысты ұйымы базасында енгізілуі тиіс.

Енгізу қорғаныс құжатымен, енгізу актісімен, енгізу жөніндегі ұсынымдармен, лицензиялық келісіммен және коммерцияландыру жобасына өтініммен сүйемелденеді.

4.2. Қорытынды нәтиже:

Көкшетау өңірін этноархеологиялық зерттеу жобасы тек дәстүрлі этноархеологиялық нысандарды зерттеуге ғана емес, сонымен қатар заманауи зерттеу әдістерін қолдануға бағытталған. Ғылыми тұрғыдан алғанда, Көкше өңірінде кешенді этноархеологиялық зерттеулер бұрын жүргізілмеген. Бұрын зерттелген материалдар Көкшетау өңірінің Қазақстан тарихындағы және кеңірек алғанда Еуразия даласындағы орнын анықтауға мүмкіндік бермейді.

Этноархеологиялық зерттеулер негізінен қыстауларды, қорымдарды және тас құлпытастарды зерттеуге бағытталады. Алайда қыстауларды зерттеу барысында сақ кезеңінің қоныстарымен салыстыра отырып, тұрғын үй құрылысының дәстүрлерін қарастыру құрылыс техникасы мен оның эволюциясын анықтауға кең мүмкіндік береді. Бұл орманды-дала белдеміне тән тарихи-мәдени үдерістердің сақ және этнографиялық кезеңдерде негізгі сипатын сақтап қалуымен байланысты. Бұл мәселе қазіргі уақытта солтүстік өңірлерді зерттеудегі маңызды ғылыми проблемалардың бірі болып табылады.

Қазақ қыстауларын зерттеу тек тарихи ғана емес, сонымен қатар саяси және идеологиялық тұрғыдан да өзекті. Себебі бұл қазақ халқының автохтондығын дәлелдеуге мүмкіндік береді. Осы мәселенің шешімі патша әкімшілігі келмей тұрып-ақ қазақтардың өздерінің құрылыс дәстүрлерінің болғанын көрсетеді. Жоба аясында ерте көшпелілердің құрылыс техникасы мен этнографиялық кезеңдегі қазақ қоныстары арасындағы сабақтастық дәлелденеді. Ғылыми деректерге сүйенсек, кейбір қазақ қыстаулары сақ қоныстарының орнында салынған. Бұл жергілікті халықтың санасында ғасырлар бойы қалыптасқан шаруашылық мәдениетінің үздіксіз жалғасқанын дәлелдейді.

Қорымдардағы тас құлпытастар осы уақытқа дейін ғылыми айналымға толық енгізілмеген. Оларды жүйелі түрде жинап, ғылыми айналымға енгізу және жариялау қазақтардың сыртқы ықпалсыз-ақ өздерінің жерлеу ескерткіштерін жасағанын, тас архитектурасының дәстүрі және жергілікті шеберлер мектебі болғанын дәлелдеуге мүмкіндік береді. Бұл қазақ қоғамында сол кезеңде ортақ мәдени кеңістіктің болғанын көрсететін маңызды дәлел.

Жергілікті этнографиялық деректерді жинау дәстүрлі білімді тасымалдаушылар – аға буын өкілдері тірі кезінде жүргізілуі тиіс. Әсіресе 1940–1950 жылдарға қатысты этнографиялық мәліметтердің жойылып кету қаупі жоғары. Сондықтан Көкшетау өңіріне қатысты ауыз әдебиеті, шежіре, жыр, дастан, аңыз және басқа да рухани мұраларды мүмкіндігінше толық жинау қажет.

Бағдарлама нәтижелері Көкше өңірінің этнографиялық материалдарын жүйелеуге және бірқатар маңызды ғылыми мәселелерді шешуге мүмкіндік береді.

Экономикалық тұрғыдан тарихи тұлғаларға байланысты орындарды зерттеу оларды тарихи туризм нысандарына айналдыруға жағдай жасайды. Жаңа материалдар өңір тарихына арналған ғылыми еңбектердің жазылуына, жастар арасында патриоттық тәрбиені күшейтуге, сондай-ақ қазба жұмыстары нәтижесінде табылған артефакттармен музей қорларын толықтыруға үлес қосады.

Ғылыми-техникалық әсері

Пәнаралық интеграция: Археология, этнография және жаратылыстану ғылымдарын (палеоантропология, ГАЖ-технологиялар) ұштастыру арқылы жаңа әдістемелік база қалыптасады.

Цифрландыру: Көкшетау өңіріндегі ескерткіштердің 3D-модельдерін жасау және цифрлық картаға түсіру арқылы тарихи деректерді сақтаудың жаңа деңгейіне қол жеткізіледі.

Жаңа деректер: Солтүстік Қазақстанның көшпелі және отырықшы мәдениеттерінің өзара байланысы туралы тың деректер ғылыми айналымға енеді.

Экономикалық әсері

Туризмді дамыту: Зерттелген нысандар негізінде жаңа туристік маршруттар мен ашық аспан астындағы музейлер құру арқылы өңірдің туристік әлеуетін арттыру.

Көрсетілетін қызметтер: Этно-ауылдар мен қолөнер шеберханаларын қайта жаңғырту арқылы жергілікті кәсіпкерлікке (қонақ үй, сервис, кәдесыйлар) серпін беру.

Инвестиция: Өңірдің тарихи брендін қалыптастыру арқылы мәдени мұраны қорғау саласына инвестиция тарту.

Әлеуметтік әсері

Ұлттық бірегейлік: Көкшетау өңірінің тарихын терең түсіну арқылы халықтың ұлттық кодын нығайту және Отансүйгіштік сезімін ояту.

Білім беру: Орта мектептер мен ЖОО-ларға арналған өлкетану материалдарын сапалы жаңарту.

Мәдени сабақтастық: Ұрпақтар арасындағы байланысты үзбей, байырғы салт-дәстүрлер мен материалдық емес мұраны дәріптеу.

Нәтижелердің мақсатты тұтынушылары: зерттеу нәтижелері мектептер мен жоғары оқу орындарына арналған оқулықтар мен жаңа ғылыми материалдар дайындауда, туристік маршруттар әзірлеуде, көрмелер ұйымдастыруда, сондай-ақ өңірдің тарихи мұрасын Қазақстанда және шетелде бұқаралық ақпарат құралдары арқылы кеңінен насихаттауда қолданылады.

5. Бағдарламаның шекті сомасы (бағдарламаны іске асырудың барлық кезеңіне және Жылдар бойынша, мың теңгемен) – 120 000,0 мың теңге, оның ішінде: 2026 жылға - 40 000,0 мың теңге, 2027 жылға - 40 000,0 мың теңге, 2028 жылға - 40 000,0 мың теңге.

3-қосымша

Бағдарламалық-нысаналы қаржыландырудың

№ ____ келісім-шарты

Астана қ. «___» _________ 202_ жыл

«Қазақстан Республикасы Мәдениет және ақпарат министрлігі» мемлекеттік мекемесі бұдан әрі «Тапсырыс беруші» деп аталатын 2022 жылғы 3 тамыздағы Қазақстан Республикасы Мәдениет және ақпарат министрлігінің «Келісімшарттар мен актілерге қол қою құқығы туралы»№ 225 бұйрығы негізінде әрекет ететін ________________ _________, бір тараптан, бұдан әрі «Орындаушы» деп аталатын, Жарғы негізінде әрекет ететін ______________, екінші тараптан, бұдан әрі бірлесіп «Тараптар» деп аталатын, Қазақстан Республикасының 2008 жылғы 4 желтоқсандағы Бюджет кодексінің, Қазақстан Республикасының 2011 жылғы 18 ақпандағы «Ғылым туралы» Заңының 27-бабы 2-тармағының, Қазақстан Республикасы Үкіметінің 2011 жылғы 25 мамырдағы № 575 қаулысымен бекітілген Ғылыми және (немесе) ғылыми-техникалық қызметті базалық, және бағдарламалық-нысаналы қаржыландыру, ғылыми және (немесе) ғылыми-техникалық қызмет пен ғылыми және (немесе) ғылыми-техникалық қызметтің нәтижелерін коммерцияландыруды гранттық қаржыландыру, іргелі ғылыми зерттеулерді жүзеге асыратын ғылыми ұйымдарды қаржыландыру қағидалары, «Әлеуметтік және гуманитарлық ғылымдар саласындағы зерттеулер» басым бағыты бойынша Ұлттық Ғылыми кеңестің № ____ отырыс Хаттамасының № ____ үзіндісі негізінде төмендегілер туралы осы Келісім-шартты (бұдан әрі - Шарт) жасасты:

1. Шарттың мәні

1.1. Орындаушы «Қолданбалы ғылыми зерттеулер» 046 бюджеттік бағдарламасының 154 «Зерттеу қызметтеріне ақы төлеу» ерекшеліктері бойынша «_______________» тақырыбы бойынша (бұдан әрі – Қызметтер)оның ажырамас бөлігі болып табылатын осы Шарттың қосымшасында көрсетілген шарттар,талаптарға сай ғылыми зерттеулерді орындау бойынша Қызметтер көрсетуге, ал Тапсырыс беруші Орындаушы Шарт бойынша өзінің міндеттемелерін тиісті деңгейде орындаған жағдайда көрсетілген қызметтерді қабылдауға және осы Шарт бойынша ақысын төлеуге міндеттенеді.

1.2. Бағдарламалық-нысаналы қаржыландыруға арналған ғылыми жобаны іске асырудың негізгі кезеңдерін жүзеге асырудың мазмұны мен мерзімдері осы Шарттың қосымшасында көрсетілген жұмыс кестесімен анықталады және бағдарламалық-нысаналы қаржыландыруға арналған Орындаушының конкурстық өтініміне қайшы келмеуі керек.

1.3. Төменде келтірілген құжаттар мен онда келісілген шарттар осы Шартты құрайды және оның ажырамас бөлігі болып табылады:

1) осы Шарт;

2) күнтізбелік жұмыс жоспары (қосымша).

2. Шарттың жалпы сомасы және төлем шарттары

2.1 Қаржыландыру 046 «Қолданбалы ғылыми зерттеулер», 154 «Зерттеу қызметтеріне ақы төлеу» бағдарламасы бойынша жүзеге асырылады, Шарттың жалпы сомасы ____________ құрайды. «Салық және бюджетке төленетін басқа да міндетті төлемдер туралы» Қазақстан Республикасының Кодексінің 394-бабының 24) тармақшасына сәйкес бұл қызметтер қосымша құн салығынан босатылған.

2.2 Қызметтерге ақы төлеу мынадай тәртіппен жүргізіледі: Шарттың жалпы сомасының 30% мөлшерінде алдын ала төлем Шарт Қазыналық органдарында тіркелген күннен бастап 20 (жиырма) жұмыс күні ішінде жүзеге асырылады, қалған 70% Орындаушы қызметін өткізіп, Тапсырыс беруші қабылдап алып, көрсетілген қызмет актілері арқылы рәсімделіп, төленген алдын ала төлем сомасын пропорционалды түрде шегере отырып аударылады. Күнтізбелік жоспарға сәйкес көрсетілген қызметтердің аралық актілері ұсынылған жағдайда, төлем төленген аванс сомасының пропорционалды ұсталуын ескере отырып, көрсетілген Қызметтердің көлеміне сәйкес жүргізіледі.

2.3 Қаржыландыру көзі: Республикалық бюджет.

2.4 Орындаушының Қызметтерін қаржыландыру төленген авансты ұстап қалуды ескере отырып, Тапсырыс берушінің төлем тапсырмаларына және көрсетілген қызметтердің қол қойылған актілеріне сәйкес Тапсырыс берушінің есеп шотынан жүзеге асырылады.

2.5 Тараптардың келісімі бойынша немесе Тапсырыс берушінің кінәсінен Қызметтер тоқтатылған жағдайда, соңғысы Орындаушыға шарттық бағамен көзделген нақты жұмсалған шығындарды өтеуге міндетті.

3. Көрсетілген Қызметтердің актілерін тапсыру тәртібі

3.1. Орындаушы Тапсырыс берушіге жүргізілген жұмыстар фактісі бойынша көрсетілген Қызметтердің аралық актілерін, ғылыми зерттеулерді іске асыру туралы қорытынды есептерді тиісті жылдың 25 қарашасынан кешіктірмей бір данада ұсынады.

3.2. Орындаушы Тапсырыс берушіге ғылыми есеппен, сондай-ақ кестеге сәйкес ғылыми зерттеулерді жүргізуге тікелей байланысты шығындармен көрсетілген Қызметтер актісін ұсынады.

3.3. Тапсырыс беруші көрсетілген Қызметтердің актісін алған күннен бастап 10 жұмыс күні ішінде Орындаушыға көрсетілген Қызметтердің қол қойылған актісін немесе дәлелді бас тартуды жібереді.

3.4. Тапсырыс берушінің шешімі бойынша көрсетілген Қызметтер нәтижелерінің күнтізбелік жоспарға сәйкес келмеуі қажетті пысықтаулар тізбесімен екіжақты актімен ресімделеді, содан кейін Орындаушы Тапсырыс беруші келіскен мерзімдерде шарттық баға шегінде қосымша ақы төлемей қажетті түзетулер мен пысықтаулар жүргізуге міндетті.

3.5. Орындаушы қызметті Тапсырыс берушіге күнтізбелік жоспарға дәл сәйкес толық тапсырған жағдайда Қызмет көрсетілді деп есептеледі.

4. Тараптардың міндеттемелері

4.1 Орындаушы міндеттенеді:

1) Шарт бойынша өзіне алған міндеттемелердің толық және тиісінше орындалуын қамтамасыз ету;

2) Шарт бойынша өз міндеттемелерін орындау кезінде көрсетілетін Қызметтердің Шарттың ажырамас бөлігі болып табылатын осы Шартқа күнтізбелік жоспарға сәйкестігін қамтамасыз ету;

3) Тапсырыс берушінің бірінші талабы бойынша Шарт бойынша міндеттемелердің орындалу барысы туралы ақпарат беру;

4) Тапсырыс берушіге Орындаушының Шарт талаптарын тиісінше орындамауынан және/немесе өзге де заңсыз әрекеттерден туындаған келтірілген залалдарды толық көлемде өтеуге;

5) Қазақстан Республикасы Премьер-Министрінің бірінші орынбасары – Қазақстан Республикасы Қаржы министрінің 2019 жылғы 22 сәуірдегі № 370 бұйрығымен бекітілген Электрондық шот-фактуралардың ақпараттық жүйесінде электрондық нысанда шот-фактураны жазып беру және оның формасы қағидаларына сәйкес, Тапсырыс беруші көрсетілген қызметтер актісін бекіткеннен кейін, электрондық шот-фактуралардың ақпараттық жүйесі арқылы электрондық формада шот-фактура жазып беруге.

4.2 Орындаушы құқылы:

1) Тапсырыс берушіден Шарт бойынша көрсетілген Қызметтер үшін ақы төлеуді талап ету;

2) Тапсырыс берушімен орындау мерзімдерін алдын ала келісе отырып, Шартқа қосымшада көрсетілген Қызметтерді мерзімінен бұрын көрсетуге.

4.3. Тапсырыс беруші міндеттенеді:

1) көрсетілген Қызметтердің сәйкессіздігі анықталған жағдайда Орындаушыны дереу жазбаша хабардар ету;

2) Осы шартта белгіленген тәртіп және мерзімдерде төлем жүргізуге міндеттенеді;

4.4. Тапсырыс беруші құқылы:

1) көрсетілген Қызметтердің сапасы мен мерзімдерінің сәйкестігін тексеру;

2) Қызметтерді мерзімінен бұрын ұсынған жағдайда, Тапсырыс беруші Шарттардың талаптарына сәйкес Қызметтерді мерзімінен бұрын қабылдауға және оларға ақы төлеуге құқылы. Егер оны қабылдау мүмкін болмаса ерте Қызмет көрсетуден бас тартуға жол беріледі.

5. Қызметтердің күнтізбелік жұмыс жоспарына сәйкестігін тексеру

5.1 Тапсырыс беруші немесе оның өкілдері көрсетілетін Қызметтердің күнтізбелік жұмыс жоспарына (Шартқа қосымша) сәйкестігіне бақылау және тексеру жүргізе алады. Тапсырыс беруші жазбаша түрде және осы мақсаттар үшін айқындалған өз өкілдері туралы Орындаушыны уақтылы хабардар етеді.

5.2 Осы Шарт шеңберінде көрсетілетін Қызметтер жұмыстардың күнтізбелік жоспарында көрсетілген көрсеткіштерге сәйкес келуі немесе одан жоғары болуы тиіс.

5.3 Егер тексеру кезінде көрсетілген Қызметтердің нәтижелері күнтізбелік жұмыс жоспарына (шартқа қосымша) сәйкес келмейді деп танылса, Орындаушы тексеру сәтінен бастап 5 жұмыс күні ішінде Тапсырыс беруші тарапынан қандай да бір қосымша шығындарсыз күнтізбелік жұмыс жоспарына сәйкессіздіктерді жою жөнінде шаралар қабылдайды.

6. Кепілдеме

6.1 Орындаушы Тапсырыс берушіге үздіксіз, сапалы және уақтылы Қызмет көрсетуді қамтамасыз етуге кепілдік береді.

6.2 Орындаушы көрсетілетін Қызметтердің қателерін, кемшіліктерін және басқа да сәйкессіздіктерін күнтізбелік жұмыс жоспарына (Шартқа қосымша) өтеусіз түзетуге кепілдік береді.

6.3 Тапсырыс беруші осы кепілдікке байланысты барлық шағымдар туралы Орындаушыны жазбаша түрде жедел хабардар етуге міндетті, содан кейін Орындаушы хабарламада Тапсырыс беруші айқындаған мерзімде осыған байланысты барлық шығыстарды қоса алғанда, кемшіліктерді өз есебінен жою жөнінде шаралар қабылдауға тиіс.

6.4 Егер Орындаушы хабарламаны ала отырып, кемшіліктерді жою жөнінде тиісті шараларды уақтылы қабылдамаса, Тапсырыс беруші Орындаушының есебінен және Тапсырыс берушінің орындаушыға қатысты Шарт бойынша иеленуі мүмкін басқа да құқықтарына қандай да бір залалсыз кемшіліктерді жою жөнінде шаралар қолдануға құқылы.

7. Тараптардың жауапкершілігі

7.1. Орындаушы осы Шарт бойынша Қызметтердің уақтылы және сапасыз орындалуына жауапты болады.

7.2. Орындаушы Шарт бойынша Қызмет көрсету мерзімдерін сақтамаған жағдайда, Орындаушы Тапсырыс берушіге мерзімі өткен әрбір күн үшін мерзімінде көрсетілмеген қызметтер құнының 0,1% мөлшерінде өсімпұл төлейді.

7.3 Қызметтердің нәтижелері жұмыстардың күнтізбелік жоспарына сәйкес келмеген жағдайда Шартты Тапсырыс беруші біржақты тәртіппен бұзуы мүмкін, ал Орындаушы Шарттың жалпы сомасының 0,1% мөлшерінде тұрақсыздық айыбын төлей отырып, Шарт бойынша аударылған қаражат сомасында Тапсырыс беруші шеккен залалды бір ай мерзімде өтеуге міндеттенеді.

7.4 Тараптардың бірі басқа Тарапқа тиісті жазбаша хабарлама жібере отырып, Шартты одан әрі орындаудың орынсыздығына байланысты кез келген уақытта бұза алады. Хабарламада Шартты орындаудан бас тарту себебі, сондай-ақ шартты бұзу күшіне енген күні көрсетілуі тиіс.

7.5 Бағдарламалық-нысаналы қаржыландыру бойынша қызметтер көрсету үшін Тапсырыс беруші қаржыландыратын ақша қаражаты мақсатсыз пайдаланылған жағдайда, орындаушы осы факт анықталған күннен бастап бір ай мерзімде Тапсырыс берушіге нысаналы пайдаланылмаған қаражат мөлшерінде тұрақсыздық айыбын төлейді.

7.6 Егер Тараптар еңсерілмейтін күш мән-жайларының (дүлей зілзалалар, соғыс және т.б.), яғни осы жағдайлар кезінде төтенше және сөзсіз мән-жайлардың салдарынан тиісінше орындау мүмкін еместігін растайтын болса, осы Шарт бойынша міндеттемелерді толық немесе ішінара орындамағаны үшін мүліктік және басқа да жауаптылықта болмайды.

7.7 Орындаушы Тапсырыс берушінің талабы бойынша өз қаражатымен және өз есебінен Тапсырыс берушімен келісілген мерзімде оның кінәсінен Қызмет көрсету кезінде жіберілген кемшіліктерді жоюға міндетті. Көрсетілген кемшіліктер (ақаулар) Тараптар келіскен мерзімде жойылмаған жағдайда, Орындаушы Тапсырыс берушіге түзетуге жататын Қызметтер құнының 10% мөлшерінде тұрақсыздық айыбын төлейді.

7.8 Егер бір Тарап Шарт бойынша өз міндеттемелерін орындамаса, оларды тиісінше орындамаса немесе оларды орындаудан бас тартса, ол екінші Тарапқа осымен келтірілген залалды өтеуге міндетті.

7.9 Тұрақсыздық айыбын төлеу Тараптарды қабылданған міндеттемелерді орындаудан босатпайды.

7.10 Орындаушының Тапсырыс берушінің алдын ала жазбаша келісімінсіз осы Шарт бойынша өз міндеттемелерін толық не ішінара біреуге беруіне жол берілмейді.

8. Шарттың қолданылу мерзімі

8.1 Шарт Қазақстан Республикасы Қаржы министрлігінің аумақтық қазынашылық бөлімшесінде тіркелгеннен кейін күшіне енеді. Шарттың қолданылу мерзімі _________ дейін.

8.2 Шарт екі данада қазақ және орыс тілдерінде, Тараптардың әрқайсысы үшін әр тілде бір данадан жасалды.

9. Хабарламалар

9.1 Шартқа сәйкес бір Тарап екінші Тарапқа жіберетін кез келген хабарлама төленген тапсырыс хатпен немесе телеграф, телекс, факс, телефакс арқылы не веб-портал арқылы жіберіледі.

9.2 Хабарлама жеткізілгеннен кейін немесе белгілі бір күшіне енген күні (хабарламада көрсетілген болса), қайсысы кешірек болса сол күннен бастап күшіне енеді.

10. Форс-мажор

10.1 Тараптар Шарт талаптарын орындамағаны үшін, егер ол форс-мажорлық мән-жайлардың нәтижесі болса, жауапты болмайды.

10.2 Шарттың мақсаттары үшін «форс-мажор» Тараптардың бақылауына бағынбайтын және күтпеген сипаттағы оқиғаны білдіреді. Мұндай оқиғалар мыналарды қамтуы мүмкін, бірақ тек қана емес: әскери әрекеттер, табиғи немесе табиғи апаттар және басқалар.

10.3 Форс-мажорлық мән-жайлар туындаған кезде Орындаушы Тапсырыс берушіге осындай мән-жайлар және олардың себептері туралы жазбаша хабарлама жібереді. Егер Тапсырыс берушіден өзге жазбаша нұсқаулар түспесе, Орындаушы Шарт бойынша өз міндеттемелерін қаншалықты орынды болса, орындауды жалғастырады және форс-мажорлық жағдайларға байланысты емес шартты орындаудың баламалы тәсілдерін іздестіреді.

11. Даулы мәселелерді шешу

11.1 Тапсырыс беруші мен орындаушы тікелей келіссөздер процесінде Шарт бойынша немесе оған байланысты олардың арасында туындайтын барлық келіспеушіліктерді немесе дауларды шешуге бар күшін салуы тиіс

11.2 Егер осындай келіссөздерден кейін Тапсырыс беруші мен Орындаушы Шарт бойынша дауды шеше алмаса, Тараптардың кез келгені осы мәселені Қазақстан Республикасының заңнамасына сәйкес шешуді талап ете алады.

12 Қосымша шарттар

12.1 Салықтар және бюджетке төленетін басқа да міндетті төлемдер Қазақстан Республикасының Салық және кеден заңнамасына сәйкес төленуге тиіс.

12.2 Шартқа кез келген өзгерістер мен толықтырулар Шарт жасасу сияқты нысанда жасалады.

12.3 Шарт бойынша Тараптардың бірінің міндеттерін беруге екінші Тараптың жазбаша келісімімен ғана жол беріледі.

12.4 Шартпен реттелмеген бөлігінде Тараптар Қазақстан Республикасының заңнамасын басшылыққа алады.

12.5 Сот ісін жүргізу орны Астана қаласы болып табылады.

13. Тараптардың заңды мекен-жайы

Тапсырыс беруші:

__________________

м.о.

Орындаушы:

_______________

м.о.

Бағдарламалық-нысаналық қаржыландыру туралы

№___ келісім-шартқа қосымша

____________ «___»

Жұмыстың күнтізбелік жоспары

№ р/р	Жұмыстың атауы	Орындау уақыты		Күтілетін нәтижелер
№ р/р	Жұмыстың атауы	Басталуы	Аяқталуы	Күтілетін нәтижелер

Тапсырыс берушіден:

_____________________

м.о.

Келісілген:

Жоба жетекшісі____________

Орындаушыдан:

_______________

м.о.

20.05.2026

796