2026-2028 жылдарға арналған

ғылыми, ғылыми-техникалық бағдарламалар бойынша бағдарламалық-нысаналы қаржыландыруға конкурстық құжаттама

1. 1.                          Жалпы ережелер

              1. Конкурс Қазақстан Республикасы Президентінің Қазақстан халқына Жолдауларын, Қазақстан Республикасының 2029 жылға дейінгі ұлттық даму жоспарын, Қазақстан Республикасының «жасыл экономикаға» көшуі жөніндегі тұжырымдамасын,  Қазақстан Республикасында биоәртүрлілікті сақтау мен орнықты пайдаланудың 2026-2035 жылдарға арналған тұжырымдамасы және басқа да стратегиялық және бағдарламалық құжаттарды іске асыруға бағытталған 2026-2028 жылдарға арналған ғылыми, ғылыми-техникалық бағдарламаларды қаржыландыру бойынша (бұдан әрі – Конкурс) өткізіледі.

              Конкурстың мақсаты - ғылыми, ғылыми-техникалық бағдарламаларды іске асыру арқылы стратегиялық маңызды мемлекеттік міндеттерді шешу, ғылыми зерттеулердің деңгейін арттыру мен олардың нәтижелерін практикада қолдану.

Осы 2026-2028 жылдарға арналған ғылыми, ғылыми-техникалық бағдарламалар бойынша бағдарламалық-нысаналы қаржыландыруға арналған конкурстық құжаттама (бұдан әрі – Конкурстық құжаттама) «Ғылым және технологиялық саясат туралы» Қазақстан Республикасының 2024 жылғы 1 шілдедегі № 103-VIII ҚРЗ Заңына, Қазақстан Республикасы Ғылым және жоғары білім министрінің 2023 жылғы 25 қыркүйектегі «Ұлттық ғылыми кеңестер туралы ережені бекіту туралы» (бұдан әрі – ҰҒК туралы ереже) № 487 бұйрығына,  Қазақстан Республикасы Ғылым және жоғары білім министрі міндетін атқарушының 2023 жылдың 6 қарашадағы «Ғылыми және (немесе) ғылыми-техникалық қызметті базалық және бағдарламалық-нысаналы қаржыландыру, ғылыми және (немесе) ғылыми-техникалық қызметті гранттық қаржыландыру және ғылыми және (немесе) ғылыми-техникалық қызмет нәтижелерін коммерцияландыру, іргелі ғылыми зерттеулерді жүзеге асыратын ғылыми ұйымдарды қаржыландыру қағидаларын бекіту туралы» (бұдан әрі – Қаржыландыру қағидалары) № 563 бұйрығына, Қазақстан Республикасы Ғылым және жоғары білім министрінің 2024 жылғы 7 қарашадағы «Мемлекеттік ғылыми-техникалық сараптаманы ұйымдастыру және жүргізу қағидаларын бекіту туралы» (бұдан әрі – Сараптама қағидалары) № 517 бұйрығына, сондай-ақ Қазақстан Республикасының Үкіметі жанындағы Жоғары ғылыми-техникалық комиссияның 2025 жылдың 24 желтоқсандағы № 16-02/Б-9  хаттамасына сәйкес әзірленді.

2. Конкурстық құжаттаманы Қазақстан Республикасы Экология және табиғи ресурстар министрлігі Стратегиялық жоспарлау департаменті (бұдан әрі – Департамент) әзірледі.

3. Конкурстық құжаттама бойынша түсіндіруді жүзеге асыратын салалық уәкілетті органның жауапты тұлғасы – Қазақстан Республикасы Экология және табиғи ресурстар министрлігінің Стратегиялық жоспарлау департаменті директорының орынбасары.

4. Ұлттық ғылыми кеңестің (бұдан әрі - ҰҒК) «Су ресурстарын, жануарлар мен өсімдіктер дүниесін ұтымды пайдалану, экология» басым бағыты бойынша 2025 жылғы 28 шілдедегі № 2 отырыс хаттамасының 7-үзіндісімен ұсынылған үш жылдық 2026-2028 жылдар кезеңіне арналған қаржыландыру сомасы – 20 850 736,41 мың теңге, оның ішінде жылдар бойынша: 2026 жылға – 7 287 773,51 мың теңге, 2027 жылға – 7 067 347,64 мың теңге, 2028 жылға – 6 495 615,26 мың теңге.

Қазақстан Республикасы Үкіметінің жанындағы Жоғары ғылыми-техникалық комиссияның 2025 жылғы 24 желтоқсандағы № 16-02/Б-9 және Республикалық бюджет комиссиясы отырысының 2025 жылғы 21 тамыздағы № 15 хаттамасының үзіндісімен бекітілген 2026–2028 жылдарға арналған қаржыландырудың жалпы көлемі  – 1 638 745 мың теңге, оның ішінде жылдар бойынша:2026 жылға – 312 915 мың теңге, 2027 жылға – 662 915 мың теңге, 2028 жылға – 662 915 мың теңгені құрайды.

              2026 жылға арналған қаржыландыру көлемі республикалық бюджетті нақтылау немесе  түзету барысында айқындалады және республикалық бюджетте көзделген қаражат шегінде белгіленеді.

              4. Зерттеу түрі: қолданбалы зерттеулер.

2. Басым және мамандандырылған ғылыми бағыттардың атаулары

3. Ұйымға, ғылыми жетекшіге және зерттеу тобына қойылатын біліктілік талаптары, сондай-ақ бағдарламаның нәтижелілігін қамтамасыз етуге ықпал ететін басқа да біліктілік талаптары

1. Бағдарламалық-нысаналы қаржыландыруға арналған конкурсқа ғылыми және (немесе) ғылыми-техникалық қызмет субъектісі ретінде аккредиттелген заңды тұлғалар, сондай-ақ дербес білім беру ұйымдары мен оларға қарасты ұйымдар, бірлескен орындаушы ретінде қатысады.

2. Қалыптастырылатын нысаналы ғылыми, ғылыми-техникалық бағдарлама ғылыми-техникалық тапсырмаларды шешуге бағытталуға тиіс. Әрбір ғылыми-техникалық тапсырма бойынша қаржыландыруға бір ғана бағдарлама мақұлдануы мүмкін.

Нысаналы ғылыми, ғылыми-техникалық бағдарлама нысаналы бағдарлама шеңберінде нақты мәселелерді шешуге бағытталған бірнеше кіші бағдарламаларды қамтуы мүмкін. Нысаналы бағдарламаны кіші бағдарламаларға бөлу шешілетін проблемалардың ауқымы мен күрделілігіне, сондай-ақ нақты нәтиже ала отырып, оларды шешуді ұтымды ұйымдастыру қажеттігіне қарай жүзеге асырылады.

Орындаушылар мен бірлескен орындаушылар бағдарламаның қойылған мақсаты мен міндеттеріне сәйкес түпкілікті нәтижелерге қол жеткізуді қамтамасыз етуге тиіс.

Бірлескен орындаушы ұйым басшылары келісімшарт шеңберінде өзіне жүктелген міндеттемелердің орындалуына да жеке жауапкершілік алады. Конкурстық құжаттамада айқындалған көрсеткіштер, талаптар немесе шарттар орындалмаған жағдайда бірлескен орындаушы ұйым қолданыстағы заңнамада белгіленген тәртіппен шарттық міндеттемелерді бұзды деп танылып, тиісті жазаға тартылады, сонымен бірге ұйымды жосықсыз орындаушы тізіміне енгізу  шаралары да қолданылады.

Ғылыми және (немесе) ғылыми-техникалық бағдарламаның ғылыми жетекшісі (бұдан әрі – Бағдарламаның ғылыми жетекшісі) ғылыми және (немесе) ғылыми-педагогикалық жұмыста кемінде 5 (бес) жыл тәжірибесі бар, Қазақстан Республикасының резиденті болуға тиіс және мына ең төменгі біліктілік талаптарына сәйкес келуі қажет:

- философия докторы (PhD) немесе бейіні бойынша доктор дәрежесінің немесе ғылыми дәрежесінің (ғылым докторы/кандидаты) болуы. Бұл ретте шетелде алынған дипломдардың баламалылығын тану рәсімінен өту талап етілмейді;

- бағдарламаның ғылыми жетекшісінің ғылыми зерттеу саласы және (немесе) оның ғылыми-зерттеу және (немесе) ғылыми-педагогикалық жұмыс тәжірибесі ғылыми Бағдарламаның бағытына сәйкес келуге тиіс;

- мүмкіндігінше ғылыми жобаларды және (немесе) бағдарламаларды басқару тәжірибесінің болуы керек.

Қолданбалы зерттеулер үшін бағдарламаның ғылыми жетекшісінде 2021 жылды қоса алғанда: 

3. № 1, 2, 3, 4 және 5 ғылыми-техникалық тапсырмаларды  орындау үшін ғылыми бағдарламалардың жетекшілері осы конкурстық құжаттаманың 3-бөлімі 2-тармағына сәйкес келетін ұйымдардың бірінші басшылары бола алады.

Бағдарлама жетекшісі бағдарламаның ұйымдастырушылық бөлігі үшін, ал бағдарламаның ғылыми жетекшісі бағдарламаның қаржылық және ғылыми құрамдас бөлігі үшін жауап береді.

4. Web of Science (оның ішінде – Science Citation Index Expanded, Social Science Citation Index немесе Arts and Humanities Citation Index) және Scopus базаларындағы журналдарда мақалалар немесе шолулар ретінде тек осы базаларда индекстелген (бар) және article (мақала), Review (шолу) немесе Article in Press (баспасөздегі мақала) типі бар жарияланымдар ғана есептеледі. Web of Science дерекқоры бойынша журналдың квартилі және Scopus базасындағы CiteScore бойынша журналдың процентилі жарияланған жылы немесе өтінім беру сәтіндегі соңғысы есепке алынады.

Әртүрлі бұзушылықтар үшін Scopus базасында индекстеу тоқтатылған журналдарда жарияланған мақалалар мен шолулар (файл «Discontinued Sources from Scopus» https://www.elsevier.com/solutions/scopus/how-scopus-works/content парағындағы) есепке алынбайды. 

5. «Негізгі ақпарат» бөлімінде орталықтың автоматтандырылған ақпараттық жүйесіндегі «Ұлттық мемлекеттік ғылыми-техникалық сараптама орталығы» АҚ (бұдан әрі-ҰМҒТСО ААЖ) осы конкурстық құжаттаманың 3-бөлімінің 2-тармағындағы талаптарға сәйкес келетін, толық библиографиялық сипаттамасы, Web of Science және/немесе Scopus дерекқоры бойынша журналдардың квартильдері және/немесе процентильдері, сондай-ақ DOI немесе URL міндетті түрде көрсетілген жарияланымдардың тізімі келтірілуге тиіс.

6. Бағдарлама жетекшілерінің ҒБССҚК ұсынған басылымдардағы жарияланымдары, «Ұлттық қауіпсіздік және қорғаныс, биологиялық қауіпсіздік» басымы бойынша берілген және (немесе) Мемлекеттік құпияларды құрайтын және қызмет бабында пайдалану үшін мәліметтерді қамтитын ғылыми және ғылыми-техникалық бағдарламалардан басқа, егер ол Интернет желісінде орналасқан журналдың немесе оның Digital Object Identifier (DOI) түпнұсқалық сайтында веб-беттің URL мекенжайы келтірілген жағдайда ғана ескеріледі.

ҒБССҚК ұсынған ғылыми басылымдағы мақалаға келесі жарияланымдар теңестіріледі:

- өнертабысқа патент (оң шешім берілген);

- немесе Ғылыми кеңес ұсынған және ұйымның ресми сайтында толық мәтінді нұсқада орналастырылған жобаның ғылыми жетекшісінің үлесі кемінде 3 баспа парағы (немесе кемінде 20 000 сөз) бар монография;

- немесе жобаның ғылыми жетекшісінің үлесі 2 баспа парақтан кем емес (немесе 13 000 сөзден кем емес), басқа баспа шығарған монография (екі ғылым докторының, профессор ғылыми атағының иегерлерінің және (немесе) Academic Ranking of World Universities бас Халықаралық рейтингінің Топ-200 құрамына кіретін (Академик Ранкинг оф Уорлд Юниверситис), Times Higher Education (Таймс Хайер Эдукейшн) или US News Best Global Universities Rankings (ЮС Ньюс Бест Глобал Юниверситис Ранкингс) университеттердің штаттық профессорларының рецензиялары болған кезде.

7. Топ құрамына бағдарламаның жетекшісін қоспағанда, жоғары білімі, тиісті салада жұмыс тәжірибесі, отандық (немесе) шетелдік ғылыми басылымдарда жарияланымдары бар, Қазақстан Республикасының азаматы болып табылатын зерттеу мүшелерінің жалпы санынан 70 (жетпіс) %-дан аспайтыны тартылады.

8. Конкурсқа өтініш беру кезінде зерттеу тобы мүшелерінің кемінде 30%-ы (отыз пайызы) конкурстық өтінім беру кезінде 40 (қырық) жастан аспайтын мамандар, ғалымдар, докторанттар және (немесе) магистранттар қатарынан болуға тиіс. 

9. Жеке тұлға (зерттеу тобы мүшелерінің ішінен), оның ішінде ұйымдардың басшылары, осы конкурс шеңберінде бір ғана бағдарламаға ғылыми жетекшілік етуге құқылы.

10. Бағдарламаның ғылыми жетекшісі болып табылмайтын жеке тұлға (зерттеу тобы мүшелерінің арасынан) осы конкурс шеңберінде ең көп екі бағдарламаға ғана орындаушы болуға құқылы.

11. 2024–2026 жылдарға және 2025–2027 жылдарға арналған конкурстар аясында қаржыландыруға мақұлданған бағдарламалардың жетекшілері ҰМҒТСО ААЖ бағдарламалар базасындағы орындаушылар деректеріне сәйкес осы конкурсқа жетекші ретінде қатыса алмайды.

12. 2026-2028 жылдарға арналған бағдарламалық-нысаналы қаржыландыру конкурсына 1 (бір) жетекшінің  1-ден (бір) астам өтінім беруіне жол берілмейді.

13. Зерттеу тобының құрамында конкурстық өтінім беру кезінде «бос орын» мәні бар позицияларды зерттеу тобының жалпы санының 10% - нан аспайтын мөлшерде көрсетуге жол беріледі.

14. Осы конкурстық құжаттаманың 3-бөлімінің 9-13-тармақтарының талаптарына сәйкес келмейтін өтінімдер конкурстық құжаттамада белгіленген тәртіппен және мерзімдерде пысықталуға жатады.

15. Бағдарламалық-нысаналы қаржыландыруға арналған конкурстың қорытындысы бойынша ғылым саласындағы уәкілетті орган ғылыми, ғылыми-техникалық бағдарлама бойынша оның іске асырылуын сүйемелдеуді және орындалатын бағдарлама шеңберінде орындаушы ұйымдардың қызметін үйлестіруді жүзеге асыратын бас ұйымды айқындауы мүмкін. Бас ұйым өзі үйлестіретін нысаналы ғылыми, ғылыми-техникалық бағдарламаны іске асыруға жауапты болады.

16. Бағдарламаны іске асыру шеңберінде күтілетін нәтижелер сұратылған қаржыландыру көлеміне сәйкес анықталып, негізделуге тиіс.

17. Орындаушы шарт шеңберінде және шарт қаражаты есебінен ғылыми-техникалық өнімді жасау процесін қамтамасыз ету үшін сатып алған бағдарламалық қамтамасыз ету, жабдық, аспаптар  Орындаушының балансына бекітіледі.

4. Конкурсқа қатысу үшін қажетті құжаттар

1. Өтініш берушінің – ғылыми және (немесе) ғылыми-техникалық қызмет субъектісін аккредиттеу туралы куәліктің көшірмесі.

2. 1-қосымшаға сәйкес конкурсқа қатысуға өтінім. Аннотация мемлекеттік, орыс және ағылшын тілдерінде, ал түсіндірме жазба және сұратылатын қаржыландыру есебі мемлекеттік немесе орыс, сондай-ақ ағылшын тілдерінде ұсынылады.

3. Биоэтика мәселелері жөніндегі жергілікті және (немесе) Орталық комиссияның оң қорытындысы (адамдар мен жануарларға биомедициналық зерттеулер үшін).

4. Қоса қаржыландырушы ұйым тарапынан үлес қосу туралы келісім (бағдарламаны іске асыру үшін қажетті ресурстармен, оның ішінде қаржылық ресурстармен ішінара қамтамасыз ету туралы, қоғамдық және гуманитарлық ғылымдар саласындағы қолданбалы ғылыми зерттеулер, атом энергиясын пайдалану, ұлттық қауіпсіздікті қамтамасыз ету және қорғаныс ғылымы салаларындағы бағдарламаларды қоспағанда) ұсынылуға тиіс. Фундаменталдық зерттеулер бойынша – құпталады, ал қолданбалы зерттеулер бойынша – міндетті, әрі ол бағдарламаны іске асырудың барлық кезеңіне арналған өтінімнің жалпы сомасының кемінде 1%-ын құрауы қажет.

5. Заңды тұлғалар үшін – заңды тұлғаның мемлекеттік тіркелгені туралы анықтаманың көшірмесі, жеке тұлғалар үшін – Қазақстан Республикасының жеке куәлігі немесе куәліктің көшірмесі.

6. № 1, 2, 3, 4 және 5 ғылыми-техникалық тапсырмаларды орындау  үшін қосалқы қаржыландырушы ұйым (заңды тұлға) банкрот, тарату, оңалту (санация) сатысында болмауы және (немесе) жалған кәсіпорын болып танылмауға тиіс (заңды тұлғаның құқықтық қабілеттілігін растайтын құжат ретінде электрондық үкімет порталы арқылы берілетін заңды тұлғаның мемлекеттік тіркелгені туралы анықтама және салық бойынша берешегі жоқтығы туралы анықтама ұсынады).

7. Бірлесіп қаржыландырушы ұйым енгізген қоса қаржыландыру қаражаты бағдарламаны іске асыру кезеңіне белгіленген тиісті жылға арналған қаржыландыру көлеміне пропорционалды түрде есепке алынады. Бұл ретте бірінші жылы ұлттық ғылыми кеңестердің шешімдері негізінде қаржыландыруға мақұлданған өтінім берушілермен шарт жасалғанға дейін, ал кейінгі аударымдар есептер бойынша ҰҒК-нің оң шешімі негізінде 3 (үш) ай ішінде жүзеге асырылады.

8. Бірлесіп қаржыландыру ұйымы бағдарламаны бірлесіп жүзеге асырушы ретінде әрекет ете алмайды және консорциумның мүшесі бола алмайды.

9. Өтініш беруші ұйымның еншілес, ведомстволық бағынышты, филиалы болып табылатын заңды тұлға, сондай-ақ бағдарламаға бірінші басшысы орындаушы ретінде қатысатын компания бірлескен қаржыландырушы ұйым бола алмайды.

5. Ғылыми, ғылыми-техникалық бағдарламаларды бағдарламалық-нысаналы қаржыландыруға арналған конкурсқа қатысуға өтінімнің нысаны мен мазмұнына қойылатын талаптар, бірлесіп қаржыландырушы ұйым тарапынан салымның көлемі мен шарттары

1. Конкурсқа қатысуға өтінім 1-қосымшаға сәйкес әзірленеді. Аннотация мемлекеттік, орыс және ағылшын тілдерінде, ал түсіндірме жазба және сұратылатын қаржыландыру есебі - мемлекеттік немесе орыс, сондай-ақ ағылшын тілдерінде жасалады. Мемлекеттік құпияларды құрайтын мәліметтерді, сондай-ақ таратылуы шектелген қызметтік ақпаратты қамтитын өтінім мемлекеттік не орыс тілдерінде жасалады.

2. Өтінімде бағдарламаны іске асыру мерзімі 36 айға дейін екені туралы ақпарат болуға тиіс.

3. Өтінім техникалық тапсырманың нөмірін міндетті түрде көрсете отырып, 3-қосымшаға сәйкес таңдалған ғылыми-техникалық тапсырмаға сәйкес келуге тиіс.

4. Бағдарламаның атауын, іске асыру мерзімдерін, салым сомасын немесе қажетті ресурстарды көрсете отырып, сондай-ақ екі тараптың мөрлерімен қол қойылған және куәландырылған еркін нысандағы салым туралы келісім тараптардың ниетін растау болып табылады.

Қолданбалы жобалар бойынша жобаның жалпы құнынан қоса қаржыландырудың әрбір 5% - ы үшін оны қарау кезеңінде ұлттық ғылыми кеңес 1 балл қосады, бірақ жиынтығында 4 балдан аспайды (ҰҒК туралы Ережеге сәйкес).

Бірлескен қаржыландырушы ұйым бағдарламаны іске асыру барысында салым ниетінен бас тартқан не баламалы ауыстыру болмаған жағдайларда ҰҒК шешімі бойынша бағдарламаны қаржыландыру тоқтатылуы мүмкін.

5. Өтінімдер академиялық және зерттеу этикасының принциптері мен нормаларына сәйкес келуі керек.

6. № 1, 2, 3, 4 және 5-і ғылыми-техникалық тапсырмаларды орындауға өтініш беруші келесі талаптарға ие болуға тиіс:

орман шаруашылығы бойынша:

-   қоршаған ортаны қорғау саласында жобалау, барлау қызметі, жұмыстар мен қызметтерді орындау үшін мемлекеттік лицензиялар (табиғат қорғау жобалауы, 1 санатты шаруашылық және басқа да қызметтерге нормалау), пестицидтер өндірісі (формуляциясы), пестицидтерді өткізу, аэрозольдік және фумигациялық әдістермен қолдану қызметі;

-   ағаш және бұталы өсімдіктер түрлерінің коллекциясы бар ғылыми-тәжірибелік база (дендропарк, арборетум);

-    орман түрлерінің селекциялық жетістіктері бойынша қорғау құжаттары;

-   тамыр жүйесі жабық отырғызу материалдарын өсіруге арналған жылыжай кешені.

өсімдіктер дүниесі бойынша:

-   өсімдіктердің әртүрлілігін, микобиотаны және альгофлораны, шаруашылық мәні бар, сирек және эндемикалық табиғи флора өсімдіктерін зерттеу, сақтау, толықтыру және жерсіндіру, геоботаникалық және экожүйелік карталау, молекулалық-генетикалық және биотехнологиялық зерттеулер бойынша мамандандырылған ғылыми зертханалар;

-   өлшеу құралдарының жағдайын бағалау куәліктері бар заманауи құрал-жабдықтармен және аспаптармен жабдықталған, жылжымалы экспедициялық зертханалар, геоинформациялық талдау және картографиялық лицензиялық бағдарламалық қамтамасыз ету;

-   халықаралық индексі бар және ірі әлемдік гербарий құрамына тіркелген гербарий, электрондық деректер базасымен;

-   қысқа және ұзақ мерзімді тұқым сақтау үшін заманауи жабдықтармен жабдықталған Қазақстанның табиғи флора тұқым банкі;

-   ашық және жабық топырақтағы тірі өсімдіктер коллекциялық қорлары, ерекше құнды түрлерді жерсіндіру питомнигі;

-   Қазақстандағы биоәртүрлілік және өсімдік қаптамасы бойынша геоинформациялық жүйе немесе ақпараттық-талдамалық деректер базасы;

-   өсімдіктер дүниесін зерттеу, рационалды пайдалану және сақтау, өсімдік қаптамасын картографиялау саласындағы қорғау құжаттары (авторлық куәліктер, ҚР патенттері);

-   ғылыми-зерттеу және/немесе қолданбалы жұмыс тәжірибесі кемінде 5 жыл бар мамандар.

жануарлар дүниесі бойынша:

-   биоәртүрлілік, омыртқалы және омыртқасыз жануарларды зерттеу, паразитологиялық зерттеулер, геоинформациялық жүйелер және Жерді қашықтықтан зондтау арқылы табиғи аумақтарды кеңістіктік талдау, жабайы жануарлардың генетикалық (биологиялық) ресурстарын сақтау және ұзақ мерзімді сақтау технологияларын әзірлеу және қолдану бойынша ғылыми құзыреттері, зерттеу инфрақұрылымы және профильдік бөлімшелері;

-   молекулалық-генетикалық және криобиологиялық зерттеулерді орындау үшін зертханалық және аспаптық база, биологиялық материалды жинау, дайындау, сақтау және талдау, сондай-ақ ғылыми коллекциялар мен биобанк қорларын қалыптастыру және ұстау;

-   сүтқоректілерді, жабайы жануарлардың паразиттік организмдерін зерттеу, геоинформациялық модельдеу және криобиология саласында ғылыми-зерттеу және/немесе қолданбалы жұмыс тәжірибесі кемінде 5 жыл бар мамандар;

-   бағдарлама міндеттерін орындау үшін қажетті материалдық-техникалық база, алаңдық және зертханалық зерттеулер жүргізуге арналған заманауи құралдар мен жабдықтар (әсіресе жылу іздейтін жүйелері бар ұшпайтын аппаратура, жабайы жануарларды спутниктік бақылау құралдары, Дьюра ыдыстары, бағдарламалық мұздатқыштар), сондай-ақ алыс табиғи аумақтарда алаңдық экспедициялық зерттеулер жүргізуге арналған арнайы жоғары өту қабілеті бар көліктер (кемінде 2 автомобиль);

-   жануарлар дүниесі және паразитофауна саласында қорғау құжаттары.

6. Конкурсқа өтінім беру процесі

1. Өтінім беруші конкурсқа өтінімді Қазақстан Республикасы Экология және табиғи ресурстар министрлігіне электрондық форматта, бағдарлама жетекшісінің, өтінім берушінің, сондай-ақ Қазақстан Республикасының резиденті болып табылатын зерттеу тобы мүшелерінің электрондық цифрлық қолтаңбаларымен куәландырылған түрде ҰМҒТСО арқылы www.is.ncste.kz сілтемесі бойынша ұсынады. Сараптама қағидаларына сәйкес өтінімге қол қойылғаннан кейін ҰМҒТСО ақпараттық жүйесінде өтінімге жеке тіркеу нөмірі (бұдан әрі – ЖТН) беріледі.

2. Келесі талаптар бойынша өтінімдер өтініш берушіге пысықтау үшін қайтарылады:

1) 1 қосымшаға сәйкес өтінімді ресімдеудің конкурстық құжаттама талаптарына сәйкес келмеуі және осы конкурстық құжаттаманың 4 бөлімінде талап етілетін құжаттардың ұсынылмауы;

2) МҒТС объектісінің тақырыбын, мақсатын және міндетін бұрын қаржыландыруға мақұлданған не бір мезгілде берілген МҒТС объектілерімен қайталау фактілерінің болуы;

3) осы конкурстық құжаттаманың 4 бөлімінде көрсетілген бағдарламалық-нысаналы қаржыландыруға арналған конкурсқа қатысушының ғылыми және (немесе) ғылыми-техникалық қызмет субъектісін аккредиттеу туралы куәлігінің болмауы;

4) ғылыми жетекшінің осы конкурстық құжаттаманың 3-бөлімінің талаптарына сәйкес келмеуі;

5) күтілетін нәтижелердің конкурстық құжаттаманың 7-бөлімінің талаптарына сәйкес келмеуі.

6) осы конкурстық құжаттаманың 3-бөлімінің 11-тармағына сәйкес берілетін өтінімдер санының артуы;

7) қолданбалы зерттеулер бойынша бірлесіп қаржыландырушы ұйым тарапынан салым туралы келісімнің ұсынылмауы;

3. Өтінім беруші ҰМҒТСО-дан көрсетілген ескертулерді алған күннен бастап 3 (үш) жұмыс күні ішінде жетілдірілген өтінімді ҰМҒТСО арқылы жолдайды.

4. Өтінім берушілерден жетілдірілген өтінімдер түскен күннен бастап ҰМҒТСО бұрын көрсетілген ескертулердің жойылған-жойылмағанын тексереді. Ескертулер өтінім беруші тарапынан жойылмаған жағдайда ҰМҒТСО өтінімді 3 (үш) жұмыс күні ішінде Тапсырыс берушіге қайтарады.

5.  Осы Сараптама қағидалардың 10-тармағына сәйкес келмейтін өтінімдерді ҰМҒТСО олар тапсырыс берушіден келіп түскен күннен бастап 15 (он бес) жұмыс күні ішінде тапсырыс берушіге қайтарады.

6. Тапсырыс беруші олар ұйымдастырушыдан қайтарылған күннен бастап 10 (он) жұмыс күні ішінде өзінің интернет-ресурсында ҰМҒТСО қайтарылған өтінімдер тізбесін жариялайды.

7. Ғылыми және (немесе) ғылыми-техникалық бағдарламаларды іске

асыру қорытындылары бойынша күтілетін нәтижелерге қойылатын

 талаптар

1. Бағдарламаның тікелей және түпкі нәтижелері бағдарламалық-нысаналы қаржыландыру шеңберінде ғылыми-зерттеу жұмысына таңдап алынған техникалық тапсырмаға толық көлемде сәйкес келуге тиіс.

2. Ғылыми және (немесе) ғылыми-техникалық бағдарламаларды іске асыру қорытындылары бойынша осы конкурстық құжаттаманың 3-қосымшасының ғылыми-техникалық тапсырмаларында келтірілген нәтижелерге қол жеткізілуге тиіс.

Бұл ретте күтілетін нәтижелер тиісті ғылыми-техникалық тапсырмаларда көрсетілген қаржыландыру көлемінен айқындалады.

Міндетті түрде мақалалардың және/немесе шолулардың/патенттердің авторларының кемінде 60 %-ы зерттеу тобының мүшелері және бағдарлама бойынша аралық және (немесе) қорытынды есептердің авторлары болуға тиіс. Web of Science және Scopus халықаралық дерекқорларындағы процентиль мен квартиль көрсеткіштері жарияланған жыл бойынша немесе есепті қарау кезінде көрсетіледі.

3. Бағдарламаны іске асыру нәтижесінде дайындалған ғылыми-техникалық өнім (ғылыми-техникалық өнім (жаңа технологиялар, бағдарламалық қамтамасыз ету, деректер базалары), Қазақстан жануарларының таралуы, биологиялық және экологиялық ерекшеліктері мен саны туралы цифрландырылған деректерді, жануарлар бойынша деректер базасын, сондай-ақ Батыс Қазақстандағы киік популяциясының қазіргі жағдайы мен азықтық базасы туралы деректерді, өңірдегі киіктер мен үй жануарларының оңтайлы санын негіздеуді, популяцияны басқару моделін, киіктің гермоплазмасының криобанкін және жартылай еркін жағдайда өсірілетін жануарларды және олардың дериваттарын RFID-чиптер, NFC-белгілер және Data Matrix технологиялары негізінде таңбалау арқылы есепке алу және тіркеу ақпараттық жүйесін қамтиды, сондай-ақ мемлекеттік ботаникалық бақтардың коллекциялық қорлары бойынша BGRK бірыңғай ұлттық электрондық деректер базасын құру, инвазиялық бөгде түрлерді (ИБТ) басқару кодексін және Қазақстанның субаридті және аридті өңірлерін көгалдандыруға арналған ғылыми негізделген өсімдіктер ассортиментін әзірлеу, сондай-ақ Сиверс алмасының кемінде 50 перспективалы формасын іріктей отырып селекциялық-генетикалық бағалау жүргізу, оның табиғи популяцияларының ареал карталарын жасау және оларды ex-situ және in-situ жағдайларында сақтау мен қалпына келтіру бойынша ұсынымдар әзірлеу көзделеді), қорғау құжатымен, енгізу актісімен, енгізу жөніндегі ұсынымдармен, лицензиялық келісіммен, коммерцияландыру жобасына арналған өтініммен қатар фотосуреттер, бейнелер және өзге де ақпаратты қоса бере отырып, орындаушы ұйымның басшысы куәландырған құжат түрінде ұсынылуы мүмкін.

4. Енгізу актісінде қол жеткізілген және (немесе) күтілетін әлеуметтік-экономикалық әсер туралы деректер қамтылуға тиіс.

5. Бағдарлама барысында және (немесе) оны аяқтағаннан кейін алынған ғылыми жұмысты, зерттеу нәтижелерін (мақалалар, шолулар, қорғау құжаттары, оның ішінде патенттер, монографиялар, конференциялар, форумдар мен симпозиумдар материалдары, оқу құралдары және т. б.) жариялау кезінде авторлар міндетті түрде бағдарламаға және қаржыландыру көзіне (Қазақстан Республикасы Экология және табиғи ресурстар министрлігі) сілтеме жасауға тиіс. Ағылшын тілді жарияланымдардағы қаржыландыру туралы мәтін мынадай болуға тиіс: «This research has been/was/is funded by the Ministry of Ecology and Natural Resources of the Republic of Kazakhstan (Grant No. BP00000000)»,мұндағы BR0000000000 – бағдарламасыЖТН-і.

Тиісті басылымның қаржыландыру мәтінінде ЖТН бірінші көрсетілген бағдарлама үшін ғана бір басылым есептеледі.

6. Өтінім берушінің және (немесе) бағдарлама жетекшісінің келісімі талап етілмей, ЖТН, мақұлданған бағдарламаның және өтінім берушінің атауын, бағдарлама жетекшісінің тегін, атын, әкесінің атын (ол болған кезде), өтінім аннотациясын, күтілетін нәтижелерді және бағдарламаны іске асырудың әрбір жылы үшін алынған нәтижелердің аннотациясын (баспа және (немесе) электрондық нысанда) жариялау құқығы ҰМҒТСО беріледі.

Ғылымды танымал ету, нәтижелер туралы ақпаратты тарату, оларды енгізу және коммерцияландыру ықтималдығын арттыру үшін әрбір бағдарлама үшін жеке веб-сайт құрылуы не бағдарлама туралы ақпаратты ұйымның ресми веб-сайтында осы бағдарламаға арналған жеке бөлім (бет) түрінде орналастыру қамтамасыз етілуге, онда бағдарлама туралы қысқаша ақпарат көрсетілуге тиіс:

- өзектілігі, мақсаты, күтілетін және қол жеткізілген нәтижелер, зерттеу тобы мүшелерінің аты-жөні, олардың идентификаторлары (Scopus Author ID, Researcher ID, ORCID, егер бар болса) және тиісті профильдерге сілтемелер, жарияланымдар тізімі (оларға сілтемелермен) және патенттер;

- әлеуетті пайдаланушыларға арналған ақпарат, сондай-ақ қоғам үшін маңызды басқа ақпарат. Веб-сайттағы ақпарат үнемі жаңартылып отыруы керек (жылына кемінде 2 рет).

Бағдарлама шеңберінде әрбір ғылыми жарияланым бойынша оның сайтында және әлеуметтік желілерде және (немесе) бұқаралық ақпарат құралдарында оның мазмұны және ықтимал қолданылуы туралы ақпарат жариялануға тиіс.

7. Бағдарлама шеңберінде алынған ғылыми зерттеулердің нәтижелері заңнамада белгіленген тәртіппен ҰМҒТСО -да міндетті мемлекеттік есепке алынуға жатады.

8. Қаржыландырудың мәлімделген сомасы толық көлемде мақұлданған жағдайда, жасалған шарттарға жұмыстардың күнтізбелік жоспарына өзгерістер енгізуге жол берілмейді.

9. Қол жеткізілген нәтижелерді қоса алғанда, бағдарламалар бойынша барлық есептер Орындаушының қарыздарын анықтаудың лицензиялық жүйелерінде (платформасында) тексерілуге тиіс. Жүргізілген тексеру туралы мәліметтер есептерде көрсетілуге тиіс.

10. Бағдарлама әкімшісі Жыл сайынғы іске асырудан кейінгі мониторинг жүргізу құқығын өзіне қалдырады және тұрақсыздық айыбын талап ету құқығында көрсеткіштерге қол жеткізілмеген жағдайда.

8. Бағдарламаны қаржыландыру

1. Қаржыландыруға мақұлданған бағдарламаларды іске асыру Қазақстан Республикасында жүзеге асырылуға тиіс.

2. Нысаналы қаржыландыру қаражатын бағдарламаның ғылыми жетекшісі бөледі. 

3. Өтінімнің мақсаттарына, міндеттеріне және күтілетін нәтижелеріне қол жеткізу үшін нысаналы қаржыландыру қаражаты Қаржыландыру қағидаларына сәйкес дайындалған және ҰҒК шешімімен бекітілген ғылыми және (немесе) ғылыми-техникалық бағдарламаларды бағдарламалық-нысаналы қаржыландыруға арналған конкурсқа қатысуға өтінімде көрсетілген ғылыми зерттеулерді жүргізуге тікелей байланысты шығыстар түрлеріне бағытталуға тиіс.

4. Бағдарламалық-нысаналы қаржыландыру қаражаты тиімсіз және орынсыз пайдаланылса, өтінім беруші мен бағдарлама жетекшісіне Қазақстан Республикасы заңнамасында бекітілген жауапкершілік жүктеледі.

5.    Бағдарламаларды орындаушы ұйымның бағдарламалық-нысаналы қаржыландырудан қаражатты ұстап қалуына жол берілмейді.

6. Бағдарламалық-нысаналы қаржыландыруға арналған конкурс жеңімпаздарымен бағдарламаны іске асыруға арналған шарт заңнамада белгіленген тәртіппен өзгерістер мен толықтырулар енгізілуі мүмкін осы конкурстық құжаттаманың 2-қосымшаға сәйкес нысан бойынша жасалады. Шартта көрсетілген бағдарламаның күтілетін нәтижелері күнтізбелік жоспарға және бағдарламаның техникалық тапсырмасында және өтінімде көрсетілген күтілетін нәтижелерге сәйкес келуге тиіс.

7. Өтініш беруші заңнамада белгіленген тәртіппен бағдарламаның есебі мен есептілігін қамтамасыз етеді.

8. «Еңбекақы төлеу» бабы бойынша шығыстарды төлеу салықтарды қоса алғанда, ғылыми-техникалық тапсырманың мәлімделген сомасының 70%-нан  аспауға тиіс.

9. Техникалық тапсырмада көзделген нәтижелерге қол жеткізілмеген жағдайда немесе бағдарлама бойынша аралық немесе қорытынды есеп мақұлданбаған жағдайда, Ұлттық ғылыми кеңестің шешімімен ғылыми жетекші жауапсыз бағдарлама жетекшілерінің тізіліміне енгізіледі және көрсетілген нәтижелерге қол жеткізілгенге дейін бюджет қаражаты есебінен бағдарламалық-нысаналы қаржыландыру бойынша кейінгі конкурстарға қатысудан кемінде үш жылға шеттетіледі. Ғылыми жетекшіні аталған тізілімнен шығару бағдарламаның нәтижелеріне қол жеткізілгені туралы тиісті Ұлттық ғылыми кеңестің шешімі негізінде жүзеге асырылады.

9. Қорытынды ережелер

1. Ғылыми және  ғылыми-техникалық бағдарлама бойынша нысаналы бағдарлама қаржыландыру конкурсы салалық уәкілетті орган арқылы жарияланады, ал конкурсты жариялау туралы хабарлама конкурсты жариялаған салалық уәкілетті органның интернет-ресурсында орналастырады.

2. Бағдарламалық-нысаналы қаржыландыру бойынша конкурстың жеңімпаздары бағдарламалық-нысаналы қаржыландыруға арналған конкурстың нәтижелері жарияланған күннен бастап отыз жұмыс күні ішінде салалық уәкілетті органмен бағдарламалық-нысаналы қаржыландыру бойынша мемлекеттік тапсырысты орындауға шарт жасасады.

3. Нысаналы бағдарлама қаржыландыру мемлекеттік тапсырысты орындау туралы келісімшарт шарттары тараптар қол қойғанға дейін туындаған құқықтық қатынастарға қолданылмайды және тек келісімшартқа қол қойылған күннен бастап қолданылады. Тараптардың міндеттері, соның ішінде қаржылық міндеттері, келісімшарт күшіне енген сәттен бастап туындайды және орындалады.

4. Бағдарламалық-нысаналы қаржыландыруға арналған конкурстың жеңімпаздары шарт жасалғаннан кейін уәкілетті органға немесе салалық уәкілетті органға бюджеттік өтінімдерді ұсынады.

5.  Орындаушы бағдарламалық-нысаналы қаржыландыру бойынша бөлінген қаражаттың пайдаланылуы туралы есепте көрсетілген мәліметтердің анықтығын және заңдылығын қамтамасыз етеді.

2026-2028 жылдарға арналған

ғылыми, ғылыми-техникалық

бағдарламалар бойынша

бағдарламалық-нысаналы

қаржыландыруға конкурстық

құжаттамаға

1-қосымша

Бағдарламалық-нысаналы қаржыландыру шеңберінде ғылыми, ғылыми-техникалық бағдарламаны іске асыруға өтінім

Өтінім мынадай бөліктерден тұрады:

1) аннотация;

2) түсіндірме жазба;

3) сұратылатын қаржыландырудың есеп-қисабы.

1. Аннотация

Аннотацияда бағдарлама мақсатының, өзі зерттеуге бағытталған проблемалардың, зерттеулер жүргізудің негізгі тәсілдерінің, күтілетін нәтижелердің, мемлекеттік стратегиялық және бағдарламалық құжаттарда көрсетілген Қазақстан Республикасы ауқымындағы әлеуметтік-экономикалық даму мақсаттары үшін зерттеулер нәтижесінде шешілетін міндеттер өзектілігінің, зерттеулер нәтижелерінің экономиканың тиісті саласына, қоғамдық қатынастар және (немесе) ғылым саласына әсер ету деңгейінің, зерттеу нәтижелерінің практикалық маңыздылығының, яғни олардың коммерцияландыруға немесе Қазақстан Республикасының әлеуметтік-экономикалық және ғылыми-техникалық дамуының өзекті міндеттерін шешу үшін өзге сапада қолданылуға әзірлігі деңгейінің қысқаша сипаттамасы қамтылады.

Аннотация көлемі 800 сөзден аспайды.

2. Түсіндірме жазба

Түсіндірме жазбаның мазмұны мынадай бөлімдерді қамтиды (бұл ретте өтінім нысанында сілтеме жасалған кестелер, схемалар, диаграммалар түсіндірме жазбаға қосымшаға шығарылады және тиісті бөлімдердегі сөздер саны мен өтінімнің жалпы бет санын есептеген кезде есепке алынбайды).

1. Жалпы ақпарат

1.1. Ғылыми, ғылыми-техникалық бағдарламаның атауы [30 сөзден артық емес].

1.2 Басым және мамандандырылған ғылыми бағыттың атауы.

1.3. Зерттеу саласы мен түрі.

1.4. Таңдалған техникалық тапсырманың нөмірі.

1.5. Шешімін табу үшін бағдарлама әзірленген стратегиялық маңызы бар мемлекеттік міндет.

1.6. Бағдарлама іске асырылатын жер.

1.7. Бағдарламаның басталатын және аяқталатын болжамды күні, оның айлармен көрсетілген ұзақтығы.

1.8. Бағдарламаға өтінім беруші ұйым.

1.9. Бағдарламаны орындаушылар (бағдарламаны іске асыруға қатысатын барлық субъектілердің атауын көрсету).

1.10. Бағдарламалық-нысаналы қаржыландырудың сұратылатын сомасы (бағдарламаны іске асырудың барлық мерзіміне және жылдар бойынша, мың теңгеде).

1.11. Тәуелсіз сарапшыларды іріктеу үшін бағдарламаның саласы мен бағытын сипаттайтын түйін сөздер.

2. Бағдарламаның жалпы тұжырымдамасы [850 сөзден артық емес].

2.1. Кіріспе бөлім [250 сөзден артық емес].

Бағдарлама идеясының қысқаша сипаттамасы көрсетіледі.

2.2. Бағдарламаның мақсаты [100 сөзден артық емес].

Мақсат қысқа әрі нақты баяндалады, ол бағдарламаның тақырыбы мен шешімін табу үшін бағдарлама әзірленетін стратегиялық маңызы бар мемлекеттік міндетке сәйкес келеді және бағдарламаны іске асыру нәтижесінде алынуы күтілетін шешімнің сипаттамасын көрсетеді.

2.3. Бағдарламаның міндеттері [700 сөзден артық емес].

Бұл бөлімде өзара қисынды байланысқан, сабақтас міндеттер арқылы бағдарламаның мақсатына қол жеткізу тәсілі сипатталады. Қойылған міндеттер тізбесі:

1) міндеттер шешімдерінің өлшенетін көрсеткіштерімен;

2) міндеттердің әрқайсысының бағдарлама мақсатына қол жеткізудегі рөлінің және басқа міндеттер мен бағдарламаның күтілетін нәтижелерімен өзара байланысының қысқаша негіздемесімен;

3) өтінім берушінің ойынша басқа маңызды параметрлер мен бірге беріледі.

3. Бағдарламаның ғылыми жаңашылдығы мен маңыздылығы [3000 сөзден артық емес].

Бөлімде мынадай ақпарат қамтылады:

1) мұның алдында әлемде және Қазақстан Республикасында жүргізілген, бағдарламаның тақырыбына жататын ғылыми зерттеулерге міндетті түрде шолу жасай отырып, бағдарламаны әзірлеуге ғылыми дайындама, ғылыми жаңашылдықтың негіздемесі және олардың осы бағдарламамен өзара байланысы (толық жазылуы «Библиография» деген 8-бөлімде ұсынылған, мәнмәтінде шолуда пайдаланылған әдебиетке сілтемелер көрсетіледі), (бар болса, бағдарламаның тақырыбына қатысы бар алдын ала нәтижелер және (немесе) өтінім беруші бұдан бұрын алған нәтижелер көрсетіледі);

2) бағдарламаның шешімін табу үшін әзірленген стратегиялық маңызы бар мемлекеттік міндетке сәйкестігі, стратегиялық маңызы мемлекеттік міндетті шешу үшін нәтижелердің қолданылуы, бағдарламаның ұлттық және халықаралық ауқымдағы маңыздылығы, күтілетін нәтижелердің ғылым мен технологиялардың дамуына әсері, күтілетін әлеуметтік және экономикалық әсері;

3) бағдарлама нәтижелерінің маңыздылығын негіздейтін ғылыми және технологиялық қажеттіліктер (бар болса, әлеуметтік сұранысты және (немесе) экономикалық және индустриялық мүдделілікті, басқа да растайтын деректерді енгізу);

4) бағдарламаның күтілетін нәтижелерінің бәсекеге қабілеттілігі, оларды Қазақстан Республикасындағы және әлемдегі белгілі қолда бар аналогтармен салыстыру, әлемдегі ұқсас міндеттерді шешу тәжірибесі, оны бағдарлама шеңберінде қолдану;

5) бағдарлама идеясының қолданыстағы аналогтардан немесе бәсекелес идеялардан қағидаттық айырмашылықтары. Егер зерттеу идеясы немесе нәтижесі әлемде және (немесе) Қазақстанда бар болса, онда бағдарламаға салымдардың неге тиімді екенін негіздеу қажет;

6) егер бағдарламаның түпкілікті нәтижелерінің бірі өнім болса, онда бағдарламаның пәндік саласындағы техниканың қазіргі уақытта қалыптасқан деңгейін сипаттау қажет;

7) бағдарлама өтінім беруші бұрын жүргізген ғылыми зерттеулердің жалғасы болып табылатын немесе бұрын қаржыландырылған және аяқталған ғылыми зерттеулердің элементтерін қамтитын жағдайда, бағдарламаның бұрын жүргізілген ғылыми зерттеулермен өзара байланысын және оның олардан айырмашылықтарын қысқа әрі нақты баяндау қажет.

4. Зерттеу әдістері және этикалық мәселелер [3500 сөзден артық емес]

Бөлімде мынадай ақпарат қамтылады:

1) бағдарламаның негізгі ғылыми мәселелері мен гипотезаларын сипаттау, зерттеу стратегиясы мен тәсілдерін негіздеу, бағдарламада қолданылатын зерттеулер типтері (сипаттаушылық, корреляциялық және/немесе эксперименттік), зерттеулер жүргізудің дәйектілігі;

2) ең маңызды эксперименттердің қысқаша сипаттамасы;

3) қойылған мақсаттарға қол жеткізу тәсілдерін негіздеу ретінде бағдарламада пайдаланылатын зерттеу әдістерін сипаттау, олардың бағдарламаның мақсатымен және міндеттерімен өзара байланысы, өзаралық байланыста болуы;

4) алғашқы (бастапқы) ақпаратты жинау әдістері, оның дереккөздері және бағдарламаның міндеттерін шешу үшін қолдану, деректерді өңдеу тәсілдері, сондай-ақ олардың анықтығы мен жаңғыртылуын қамтамасыз ету;

5) зерттеу нәтижелеріне зияткерлік меншік құқықтарын рәсімдеу және бөлу шарттары (зияткерлік меншікті қорғаудың қандай тәсілі таңдалатынын көрсетіп, таңдауды негіздеу қажет).

5. Зерттеу тобы және бағдарламаны басқару.

Бағдарламаны басқару схемасы, оның ішінде орындаушылар арасындағы өзара іс-қимыл тәртібі, олардың жұмысын үйлестіру және бағдарламаны іске асыру мәселелері бойынша шешімдер қабылдау тәсілдері сипатталады.

Зерттеу тобының құрамы 1-кестеге сәйкес ресімделеді. Жоспарланатын штаттың кемінде 70 %-ының (жетпіс пайыз) толық деректері көрсетіледі (зерттеу тобының негізгі персоналы). Қосымша персонал үшін (грант алған жағдайда тартылатын зерттеу тобы мүшелерінің 3%-ына дейін) кестеде олардың жобадағы орны мен рөлі, орындалатын жұмыстың сипаты және оларды іріктеу үшін қолданылатын тәсілдер көрсетіледі.

Бағдарламаның ғылыми жетекшісі үшін оның конкурстық құжаттама талаптарына сәйкестігін растайтын барлық жарияланымдары, оның ішінде дәйексөз алу индексімен, басылымның квартилімен (процентилімен) және тиісті ғылыми метрикалық базалардағы (DOI) жарияланымдар туралы мәліметтерге сілтемелермен бірге көрсетіледі. Өтінім берілген күннің алдындағы 5 (бес) жыл ішінде оның қандай бағдарламаларды басқарғанын және олардың шеңберінде қандай нәтижелер алынғанын көрсету қажет.

Бағдарлама бағыты бойынша зерттеу тобының негізгі персоналының жарияланымдары туралы мәліметтер (зерттеу тобы мүшелерінің кемінде 10 жарияланымы), дәйексөз алу индексі және тиісті ғылыми-метрикалық базалардағы жарияланымдар туралы мәліметтерге сілтемелері бар мәліметтер келтіріледі. Зерттеу тобы мүшелерінің тегі асты сызылып көрсетіледі.

6. Зерттеу ортасы [1500 сөзден артық емес].

Бөлімде мынадай ақпарат қамтылады:

1) әрбір орындаушының бағдарламаның мақсатына қол жеткізудегі рөлінен, дайындамасы мен қосқан үлесінен шыға отырып, олардың бағдарламаға қатысуын негіздеу (бүкіл кезең ішінде бағдарламаны іске асыруға қатысатын ғылыми және (немесе) ғылыми-техникалық қызмет субъектілері бағдарламаны орындаушылар болып есептеледі);

2) әрбір ұйымды тарту қажеттілігін негіздеп, оның бағдарламадағы рөлін, орындалатын жұмыстың сипатын және мақсатқа және күтілетін нәтижелерге қол жеткізуге қосқан үлесін сипаттай отырып, бағдарламаны іске асыруға бөгде ұйымдарды тарту;

3) бағдарламаны іске асыру үшін тікелей пайдаланылатын орындаушылардың қолында бар материалдық-техникалық базаны (жабдықтар, аспаптар, құрал-сайман, көлік, ғимараттар, құрылыстар және тағы да басқалар), оны пайдалану бағытын және ғылыми-зерттеу жабдығымен жұмыс істеу дағдысы бар зерттеу тобының мүшелерін көрсете отырып сипаттау;

4) бағдарламаны іске асыру үшін пайдаланылатын негізгі отандық және халықаралық байланыстар (коллабораторлар мен серіктестер), олардың пайдаланылу сипаты мен негіздемесі көрсетіледі, негіздей отырып, басқа да отандық және шетелдік ұйымдардың (зертханалардың) инфрақұрылымын пайдалану;

5) ұтқырлықты негіздеу: (1) ғылыми іссапарлар және олардың бағдарламаны іске асыруға әсері, (2) әріптес ұйымдар базасындағы жұмыс кезеңдері және олардың бағдарламаны іске асыруға әсері. Әрбір шетелдік іссапар үшін іссапардың мақсаты, күтілетін нәтижесі және орындаушының бағдарламаның мақсатына қол жеткізуге қосқан үлесі қысқа көрсетіледі.

7. Сұратылатын қаржыландырудың негіздемесі [3000 сөзден артық емес].

Бөлімде мынадай ақпарат қамтылады:

1. 2-кестеге сәйкес бағдарлама (бюджет) бойынша жиынтық есеп. Бағдарламаның бюджетін бағдарламаның ғылыми жетекшісі жұмыс жоспарына сәйкес бөледі және оны осы бағдарламаға байланысты емес шығыстардың өзге баптарына бағыттауға болмайды.

«Еңбекке ақы төлеу (салықтарды және бюджетке төленетін басқа да міндетті төлемдерді қоса алғанда)» деген бапта 3-кестеге сәйкес постдокторанттарды, докторантура, магистратура және бакалавриат студенттеріне, сондай-ақ қаржылық-экономикалық және заңдық сүйемелдеуді жүзеге асыратын адамдарды қоса алғанда, бағдарламаның зерттеу тобының мүшелеріне еңбегі үшін сыйақы ретінде төлеуге жататын шығыстар жеке табыс салығы мен міндетті зейнетақы жарнасы ескеріле отырып көрсетіледі. Есеп-қисапта өтемақы және ынталандыру сипатындағы төлемдерден басқа, демалысақылар да ескеріледі. Бапта әлеуметтік салықты, әлеуметтік сақтандыруды және бюджетке төленетін басқа да міндетті төлемдерді төлеуге жұмсалған шығыстар да көрсетіледі.

«Қызметтік іссапарлар» деген бапта 4-кестеге сәйкес конференцияларға, семинарларға, симпозиумдарға қатысуды, басқа ұйымдардың инфрақұрылымын пайдалану үшін баруды қоса алғанда, зерттеулер жүргізумен тікелей байланысты Қазақстан Республикасының шегінде және оның шегінен тысқары жерге іссапарлардың барлық шығыстары көрсетіледі (билеттер бойынша (авто, теміржол, әуе билеттері) қызмет көрсететін компаниялардың сайттарынан баға ұсыныстарын, іссапарлар жоспарын қоса беру керек). Аталған кестені толтыру кезінде Қазақстан Республикасы Үкіметінің 2000 жылғы 22 қыркүйектегі № 1428 қаулысымен бекітілген мемлекеттік бюджеттің қаражаты есебінен ұсталатын мемлекеттік мекемелер қызметкерлерінің, сондай-ақ, Қазақстан Республикасының Парламенті депутаттарының шегіндегі қызметтік іссапарлары туралы ережені және «Бюджет қаражаты есебінен қызметтік іссапарларға, оның ішінде шет мемлекеттерге қызметтік іссапарларға арналған шығыстарды өтеу қағидаларын бекіту туралы» Қазақстан Республикасы Үкіметінің 2008 жылғы 11 мамырдағы № 256 қаулысын басшылыққа алу қажет.

«Ғылыми-ұйымдастырушылық сүйемелдеу, басқа да көрсетілетін қызметтер мен жұмыстар» деген бапта 5-кестеге сәйкес орындаушының кәсіпкерлік субъектілерінен сатып алатын, нәтижесі бағдарламаның мақсатына қол жеткізу үшін қажетті көрсетілетін қызметтерге, оның ішінде (1) ұжымдық ғылыми зертханалар мен басқа да зертханалардың көрсетілетін қызметтеріне, (2) бірлесіп орындаушы ұйымдардың көрсетілетін қызметтеріне, (3) конференцияларға, семинарларға, симпозиумдарға және басқаларға қатысу үшін ұйымдастырушылық жарналарға, (4) жобаның нәтижесінде алынған ғылыми нәтижелерді патенттеуге, (5) зерттеу нәтижелерін жариялауға, (6) талдамалық материалдарды сатып алуға арналған шығыстар көрсетіледі (сатып алынатын тауарлар, жұмыстар, көрсетілетін қызметтер үшін кемінде 1 (бір) баға ұсынысын және (немесе) прайс-парақты қоса беру керек). Бағдарламаны іске асыруға қатысатын шетелдік ғалымдар зерттеу тобының мүшелері болып табылатын жағдайда, олардың қатысуға арналған шығыстары «Еңбекке ақы төлеу» деген бөлімде көрсетіледі.

«Материалдар сатып алу (жеке және заңды тұлғалар үшін), жабдықтарды және (немесе) бағдарламалық қамтылымды (заңды тұлғалар үшін) сатып алу» деген бапта 6-кестеге сәйкес бағдарламаның мақсатына қол жеткізу үшін қажетті жабдықтар мен материалдарға арналған барлық шығындар мен бағдарламалық қамтылымды сатып алуға арналған шығыстар көрсетіледі, оның ішінде химиялық реактивтер, еріткіштер, стандартты үлгілер, зертханалық шығыс материалдар, ғылыми-зерттеу жабдықтарына арналған қосалқы бөлшектер, жанар-жағармай материалдары және басқалар (сатып алынатын тауарлар, жұмыстар, көрсетілетін қызметтер үшін кемінде 1 (бір) баға ұсынысын және (немесе) прайс-парақты қоса беру керек).

«Жалға алу шығыстары, жабдықтар мен техниканы пайдалану шығыстары» деген бапта 7-кестеге сәйкес өтінім берушінің тиісті үй-жайы болмаған кезде бағдарламаның мақсатына қол жеткізу үшін қажетті үй-жайларды, жабдықтар мен техниканы жалға алуға, сондай-ақ бағдарламаны іске асыруға байланысты коммуналдық көрсетілетін қызметтерге арналған шығыстар, сондай-ақ зерттеу жүргізуге тікелей жұмылдырылған үй-жайларға, жабдықтар мен техникаларға қызмет көрсетуге арналған шығыстар көрсетіледі (сатып алынатын тауарлар, жұмыстар, көрсетілетін қызметтер үшін кемінде 1 (бір) баға ұсынысын және (немесе) прайс-парақты қоса беру керек);

2) 3-7-кестелерге сәйкес шығыстардың әрбір бабына есеп-қисаптар;

3) әрбір шығыстар бабының мазмұны мен көлемінің есебіне олардың бағдарламаның мақсаттарына, міндеттеріне және күтілетін нәтижелеріне қол жеткізу үшін қажеттілігін міндетті түрде негіздеп, сондай-ақ тиісті шығыстар баптарын есептеуге негіз болған бағалар туралы ақпарат көздерін көрсете отырып, қысқаша түсіндірмелер.

Барлық шығыстар баптарының жалпы сомасы қаржыландыруға сұратылатын соманы білдіреді және «Жалпы ақпарат» деген бөлімнің 1.10-тармағында көрсетілген сомаға барабар болады.

8. Бағдарламаны іске асыру жоспары

Бөлім 8-кестеге сәйкес жоба бойынша жұмыстардың егжей-тегжейлі, дәйекті жұмыс жоспарын қамтиды.

9. Күтілетін нәтижелер [2000 сөзден көп емес]

Бағдарламада көзделген күтілетін нәтижелер ғылыми-техникалық тапсырмада көзделген нәтижелерден төмен болмауы керек. Өзара байланыста нәтижелер стратегиялық маңызы бар мемлекеттік міндеттің барлық аспектілеріне ықпал етуді көздейтін кешенді шешімді қамтамасыз етеді.

Бағдарламаның нәтижелері сандық және сапалық сипаттамалар мен іске асыру нысандары көрсетіле отырып сипатталады. Бағдарламаның мақсаты мен міндеттеріне сәйкес нәтиженің негіздемесі келтіріледі.

Конкурстық құжаттаманың талаптарына қарамастан, бағдарламаны іске асыру нәтижесінде мыналар қамтамасыз етіледі:

1) шетелдік рецензияланатын ғылыми журналдарда мақалалар жариялау (бағдарлама нәтижелерін жариялауға арналған болжамды басылымдар, басылымның дәйексөз алу индексі, тиісті ғылыми метрикалық базадағы басылым туралы ақпаратқа сілтеме жасай отырып). Зерттеулердің нәтижелері бойынша мақалалар санына қойылатын талаптар конкурстық құжаттамада белгіленеді. Бағдарламалық-нысаналы қаржыландыру көзі ретінде көрсетіле отырып, әрбір бап оның шеңберінде қаржыландырылған жобаның сәйкестендіруші тіркеу нөмірі және атауы туралы ақпаратты қамтиды;

2) шетелдік және (немесе) қазақстандық баспалар кітаптарында монографияларды, кітаптарды және (немесе) кітаптардағы тарауларды жариялау;

3) шетелдік (еуропалық, американдық, жапондық) патенттік бюродан, қазақстандық немесе еуразиялық патенттік бюродан патенттер алу;

4) ғылыми-техникалық, конструкторлық құжаттаманы әзірлеу;

5) бағдарламаның нәтижелерін пилоттық енгізу және (немесе) әлеуетті пайдаланушылар, ғалымдар қоғамдастығы және қалың жұртшылық арасында бағдарламаны іске асыру кезінде алынған білім мен нәтижелерді тарату жөніндегі іс-шаралар;

6) конкурстық құжаттаманың талаптарына және жобаның ерекшеліктеріне сәйкес басқа да өлшенетін нәтижелер. Бөлімде:

1) қолданылу саласы, нысаналы тұтынушылар, негіздемесі бар бағдарлама шешуі үшін әзірленген стратегиялық маңызы бар мемлекеттік міндетке сәйкес күтілетін нәтижелердің әрқайсысының әлеуметтік, экономикалық, экологиялық, ғылыми-техникалық, мультипликативтік және (немесе) өзге де әсері;

2) күтілетін нәтижелердің ғылым мен технологиялардың негізгі ғылыми бағыты мен сабақтас салаларын дамытуға әсері;

3) алынған ғылыми нәтижелерді коммерцияландырудың қолданылымдығы және (немесе) мүмкіндігі;

4) сапалық және сандық сипаттамаларын көрсете отырып, бағдарламаның басқа да тікелей және жанама нәтижелері қосымша көрсетіледі.

10. Библиография

Бөлімде «Бағдарламаның ғылыми жаңашылдығы мен маңыздылығы» деген 3-тармақта сілтемелер келтірілген жарияланымдар көрсетіледі.

Әрбір жарияланымда журналдың толық атауы, басылым нөмірі, шығарылған жылы, бет нөмірлері, мақаланың толық атауы, мақаланың барлық авторлардың есімдері болады.

Қосымша:

1) 9-кестеге ұқсас әріптес тарапынан бағдарламаны іске асыруға үлес қосу жоспары (қолданбалы ғылыми зерттеулер үшін).

3. Сұратылатын қаржыландырудың есеп-қисабы

«Сұратылатын қаржыландыру есеп-қисабының» бір бөлігі қаржыландыру бағдарламасын іске асыру үшін сұратылатын көлемнің есеп-қисабын негіздейтін 2–7-кестелер түрінде ресімделеді, олар сараптама орталығының ақпараттық жүйесінде толтырылады.

Есеп-қисаптарға түсіндірмелер «Сұратылатын қаржыландырудың негіздемесі» деген 7-бөлімнің «Түсіндірме жазба» деген бөлігінде келтіріледі.

1-кесте – Шетелдік ғалымдарды, жас ғалымдарды (постдокторанттарды, докторантура, магистратура және бакалавриат студенттерін қоса алғанда, ғылыми зерттеулер жүргізу жөніндегі зерттеу тобының құрамы

      ________________________________________

3-кесте – Еңбекке ақы төлеу (салықтарды және бюджетке төленетін басқа да міндетті төлемдерді қоса алғанда)

е – Еңбекақы төлеу (салықтарды және бюджетке

5-кесте – Ғылыми-ұйымдастырушылық сүйемелдеу, басқа да көрсетілетін қызметтер мен жұмыстар

6-кесте – Материалдар, жабдықтар және (немесе) бағдарламалық қамтылымды (заңды тұлғалар үшін) сатып алу

7-кесте – Жалға алу шығыстары, зерттеулерді іске асыру үшін пайдаланылатын жабдықтар мен техниканы пайдалану шығыстары

8-кесте – Іске асыру жөніндегі жұмыстардың жоспары

9-кесте – Әріптестің салым салу жоспары